Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK) ve İtiraz: 2 Hafta, Sulh Ceza ve Sonrası

Soruşturma sonunda dava açılması için yeterli şüphe oluşmazsa savcı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verir; uygulamada bu karar kısaca KYOK olarak anılır. Suçtan zarar gören, kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK 173/1). Bu süre 1 Haziran 2024’ten önce on beş gündü. Bugün hâlâ “15 gün” diye bilinmesi, süre hesabında hataya yol açabilir.

Örneğin dolandırıldığını düşünerek şikâyette bulunan bir kişiye, aylar sonra “delil yetersizliği” gerekçeli bir kyok tebliğ edildiğini düşünelim. Bu kişinin önünde iki yol vardır: süresinde itiraz etmek ya da ileride yeni delil bulunmasını beklemek. Bu yazı, mağdur ve şikâyetçi açısından itirazın nasıl yapılacağını, reddedilirse ne olacağını ve şüphelinin bu karardan sonraki durumunu anlatır.

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar Ne Zaman Verilir?

CMK 172/1 iki durum sayar. Birincisi, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delilin elde edilememesidir. İkincisi, kovuşturma olanağının bulunmamasıdır. Şikâyete bağlı bir suçta şikâyetin altı aylık süre geçtikten sonra yapılması (TCK 73/1), zamanaşımının dolması veya fiilin suç oluşturmaması bu ikinci gruba örnektir.

Savcı soruşturma boyunca yalnızca şüphelinin aleyhine değil, lehine olan delilleri de toplamakla yükümlüdür (CMK 160/2). Bu yüzden kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, şüphelinin masum olduğunun ilanı değildir; o aşamada dava açacak kadar delil bulunmadığının tespitidir. Karar, suçtan zarar görene ve önceden ifadesi alınmış şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilmek zorundadır (CMK 172/1).

Soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararı farklıdır

İhbar veya şikâyet konusu fiilin suç oluşturmadığı hiçbir araştırma gerektirmeden açıkça anlaşılıyorsa ya da şikâyet soyut ve genel nitelikteyse savcı soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verir. Bu durumda şikâyet edilen kişiye şüpheli sıfatı verilmez. Bu karara da CMK 173’teki usule göre itiraz edilebilir (CMK 158/6).

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karara Kim, Kaç Günde İtiraz Eder?

İtiraz hakkı suçtan zarar görene aittir. Karar tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (CMK 173/1). Mağdur ve şikâyetçinin soruşturma evresindeki haklarından biri de bu itirazdır (CMK 234/1-a-5).

Bir örnekle açıklayalım: kovuşturmaya yer olmadığına dair karar size 7 Ekim 2026 Çarşamba günü tebliğ edildiyse, itiraz süresi 21 Ekim 2026 Çarşamba günü mesai saati bitiminde sona erer. Tebliğ günü ne olursa olsun hesap, takvimde iki hafta ileriye gidilerek aynı gün bulunarak yapılır. Son güne bırakmak yerine dilekçeyi birkaç gün önce vermek, posta veya tebligat kaynaklı riskleri azaltır.

Süre kusursuz olarak kaçırıldıysa, örneğin kararda itiraz hakkı hiç gösterilmediyse, eski hâle getirme yolu gündeme gelebilir. Kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmeyen kişi kusursuz sayılır (CMK 40/2); eski hâle getirme dilekçesi engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde verilir (CMK 41/1).

İtiraz Dilekçesinde Neler Yer Almalı?

Kanun, dilekçede kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olayların ve delillerin belirtilmesini ister (CMK 173/2). “Karar hukuka aykırıdır, kaldırılsın” şeklindeki genel bir itiraz, hâkimliğe inceleyecek somut bir malzeme sunmaz. Güçlü bir dilekçede şu başlıklar bulunur:

• Kararın tarihi, soruşturma numarası ve tebliğ tarihi (sürenin içinde olunduğunu göstermek için).
• Savcılığın gerekçesinin hangi noktada eksik veya hatalı olduğu.
• Toplanmamış deliller: dinlenmemiş tanıklar, istenmemiş kamera kayıtları, banka hareketleri, HTS kayıtları, bilirkişi incelemesi gibi.
• Dosyada olup değerlendirilmeyen deliller ve bunların neyi ispatladığı.

Dilekçede kaçınılması gereken iki hata vardır. Birincisi, şüpheli hakkında kanıtlanamayan ağır ithamlarda bulunmaktır; bu, dilekçenin inandırıcılığını azaltır. İkincisi, savcılıkta zaten değerlendirilmiş delilleri yeni bir gerekçe göstermeden tekrar etmektir. Hâkimlik, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilirken nelerin gözden kaçtığını görmek ister. Her delil için “bu delil toplansaydı sonuç neden değişirdi?” sorusunun cevabı kısaca yazılmalıdır.

Dilekçeyi hazırlamadan önce dosyayı görmek gerekir. Mağdur, soruşturmanın gizliliğini bozmamak koşuluyla savcıdan belge örneği isteyebilir; vekili ise CMK 153’e uygun olarak soruşturma belgelerini inceleyebilir (CMK 234/1-a, 153/5).

Soruşturma sürerken neler yapılabilir?

İtiraz aşamasına gelmeden de mağdurun hakları vardır. Soruşturma evresinde mağdur ve şikâyetçi delillerin toplanmasını isteyebilir (CMK 234/1-a-1). Şikâyet dilekçesinde tanıkların, kayıtların ve belgelerin baştan gösterilmesi, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi ihtimalini azaltır. Dosyaya sonradan ulaşan bir belge de karar verilmeden önce savcılığa sunulabilir.

Sulh Ceza Hâkimliğine İtiraz Nasıl Sonuçlanır?

Sulh ceza hâkimliği üç şekilde hareket edebilir (CMK 173/3-4). Soruşturmanın genişletilmesine gerek görürse bunu açıkça belirterek Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir. Dava açılması için yeterli neden görmezse itirazı gerekçeli olarak reddeder, itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı savcıya gönderir. İtirazı yerinde bulursa savcı iddianame düzenleyerek dava açmak zorundadır.

Ret kararından sonra aynı fiilden dava açılması için CMK 172/2’deki şart aranır: yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmeli ve bu konuda sulh ceza hâkimliği karar vermelidir (CMK 173/6). Yeni delil ortaya çıktığında şikâyetçi, delili savcılığa sunarak yeniden değerlendirme isteyebilir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiği Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince tespit edilirse, kesinleşmeden itibaren üç ay içinde talep üzerine yeniden soruşturma açılır (CMK 172/3).

KYOK Durumunda Ne Yapılmalı? Adım Adım

Aşağıdaki sıra, kararın tebliğ edildiği günden başlayarak mağdur veya şikâyetçinin izleyebileceği adımları gösterir.

1. Tebliğ tarihini kaydedin. Tebligat zarfındaki veya e-Tebligattaki tarih, iki haftalık sürenin başlangıcıdır.
2. Kararın gerekçesini okuyun. Delil yetersizliği mi, şikâyet süresi mi, fiilin suç olmaması mı? İtirazın içeriği buna göre değişir.
3. Dosyayı inceleyin veya inceletin. Hangi delillerin toplanıp hangilerinin toplanmadığını görmeden etkili bir itiraz yazılamaz.
4. Yeni veya eksik delilleri listeleyin. Tanık adları ve adresleri, belgeler, kayıtların hangi kurumdan istenebileceği gibi somut bilgileri toplayın.
5. Dilekçeyi doğru mercie verin. Dilekçe, savcının bağlı olduğu ağır ceza merkezindeki sulh ceza hâkimliğine hitaben yazılır ve süre içinde sunulur.
6. Vekil desteğini değerlendirin. Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, ısrarlı takip, kadına karşı kasten yaralama, işkence, eziyet ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda vekili olmayan mağdur, barodan avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK 234/1-a-3).

Hangi Kararlara Bu Yolla İtiraz Edilir?

Savcılığın dava açmadığı her karar aynı rejime tabi değildir. Aşağıdaki tablo farkları özetler.

CMK 171/1’e göre etkin pişmanlık veya şahsi cezasızlık sebebi varsa savcı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verebilir. Bu takdire dayanan kararlarda CMK 173 hükmü uygulanmaz (CMK 173/5). Uzlaşmanın sağlandığı dosyalarda ise süreç ayrı kurallara bağlıdır; ayrıntılar için ceza davalarında uzlaşma yazımıza bakabilirsiniz.

Şüpheli Açısından KYOK Ne Anlama Gelir?

Şüpheli için kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, soruşturmanın dava açılmadan sona ermesidir; ancak mağdurun itiraz süresi dolup karar kesinleşinceye kadar dosya kapanmış sayılmaz. Soruşturma sırasında yakalanmış veya tutuklanmış olan kişi, hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse tazminat isteyebilir (CMK 141/1-e). Bu istem, kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeyi izleyen bir yıl içinde yapılır (CMK 142/1). 7499 sayılı Kanun’la bu bentteki istemler için 6384 sayılı Kanun’daki Tazminat Komisyonu usulü öngörülmüştür (CMK 142/2).

Şikâyetçinin, işlenmediğini bildiği bir fiili bilerek isnat ettiği anlaşılırsa iftira suçu gündeme gelebilir; bu suçun unsurları ve cezası iftira suçu yazımızda anlatılıyor. Gözaltı ve tutuklama aşamasındaki haklar için yakalama ve gözaltı yazımıza ve tutuklama yazımıza bakabilirsiniz.

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar Hakkında Sık Sorulan Sorular

Genel çerçeve için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına bakabilirsiniz.

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu yazı 30 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut olayda suç tarihi, deliller ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.