Yargıtay Kararı: Doğrudan Temin Alımında İhaleye Fesat Karıştırma Oluşur mu? (2021/11133)

Doğrudan temin bir ihale usulü olmadığından, bu yöntemle yapılan alımlarda ihaleye fesat karıştırma suçunun yasal unsurları oluşmaz; eylemler sabitse kamu görevlileri yönünden görevi kötüye kullanma suçu tartışılır. Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 24.09.2025 tarihli kararında bu nitelendirmeyi ortaya koydu ve katılma hakkının yalnızca suçtan doğrudan zarar görenlere tanınacağını da vurguladı. Aşağıda bu ihaleye fesat karıştırma Yargıtay kararı, künyesi, gerekçesi ve uygulamadaki karşılığıyla ele alınıyor.

Karar, kamu alımlarına ilişkin ceza dosyalarında suçun doğru nitelendirilmesinin zamanaşımı ve ceza miktarı üzerindeki etkisini somut biçimde gösteriyor. 2026 itibarıyla kamu ihalesi soruşturmalarında başvurulabilecek güncel bir karar niteliği taşıyor.

Bu ihaleye fesat karıştırma Yargıtay kararına konu olay ve yargılama süreci

Karara konu dosyada iki grup alım yargılamaya konu oldu. İlki, bir üniversite rektörlüğünce 06.05.2009 ile 10.06.2009 tarihleri arasında doğrudan temin yöntemiyle yapılan dokuz yemek alımıydı. İkincisi ise İstanbul Tedarik Bölge Başkanlığınca açık ihale usulüyle yapılan ve 25.03.2009 tarihli ihaleyi de kapsayan alımlardı.

Ağır ceza mahkemesi sanıkları ihaleye fesat karıştırma suçundan beraat ettirdi. Hükümleri Millî Savunma Bakanlığı vekili, katılan Hazine vekili ve bir başka vekil temyiz etti. Tebliğnamede onama görüşü bildirildi.

Kararda çözülen hukuki sorun

Daire üç soruyu yanıtladı. Birincisi, temyiz eden kurumların hangi alımlar yönünden katılan sıfatı alabileceğiydi. İkincisi, doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımların ihaleye fesat karıştırma suçuna konu olup olamayacağıydı. Üçüncüsü ise suçun doğru nitelendirilmesi karşısında dava zamanaşımının dolup dolmadığıydı.

Yargıtay’ın değerlendirmesi

Katılma hakkı yönünden Daire, Ceza Genel Kurulunun 14.02.2017 tarihli, 2015/5-95 E., 2017/71 K. sayılı kararına atıf yaptı. Buna göre suçtan zarar görme, suçtan doğrudan doğruya zarar görmüş bulunma hâli olarak anlaşılmalıdır; dolaylı veya muhtemel zararlar katılma hakkı vermez. Millî Savunma Bakanlığının doğrudan temin alımlarından doğrudan zarar görmediği kabul edilerek bu alımlara ilişkin temyiz isteği reddedildi. 25.03.2009 tarihli ihale yönünden ise Bakanlığın katılma talebi kabul edildi.

Doğrudan temin alımları yönünden Daire şu tespiti yaptı:

“doğrudan teminin bir ihale usulü olmaması nedeniyle ihaleye fesat karıştırma suçunun yasal unsurlarının bulunmadığı”

Daireye göre kamu görevlilerinin eylemleri sabit olursa TCK m.257/1’deki icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçu değerlendirilmeli, kamu görevlisi olmayan sanıkların eylemleri ise TCK m.40/2 uyarınca bu özgü suça iştirak olarak nitelendirilmelidir.

Açık ihaleler yönünden Daire, ihalelerin yaklaşık maliyetin altında ve en uygun teklifi veren isteklilere bırakıldığını, bu nedenle kurum zararı bulunmadığını belirtti. Bu durumda eylemler sabit olsa bile 6459 sayılı Kanunla değişik TCK m.235/3-b kapsamında değerlendirilebilecekti. Daire, tüm bu suçların cezalarının üst sınırı nedeniyle TCK m.66/1-e’deki 8 yıllık asli dava zamanaşımına tabi olduğunu, son kesme işleminden inceleme gününe kadar bu sürenin dolduğunu tespit etti. Hükümler bozuldu, yeniden yargılama gerektirmediğinden davalar zamanaşımı nedeniyle ayrı ayrı düşürüldü. Karar oybirliğiyle verildi.

Kararın uygulamaya etkisi: kamu ihalesi dosyalarında ne anlama gelir?

Kararın ilk pratik sonucu, iddianamede ihaleye fesat karıştırma olarak nitelendirilen eylemin hangi alım yöntemiyle gerçekleştiğinin baştan denetlenmesi gerektiğidir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, ihale usullerini ayrıca düzenler ve doğrudan temini m.22’de bunlardan ayrı bir alım yöntemi olarak öngörür. Alım doğrudan temin yoluyla yapılmışsa TCK m.235’in unsurları tartışmaya açılır ve eylem, daha düşük cezalı başka bir suç tipi altında değerlendirilebilir.

İkinci sonuç, nitelendirmenin zamanaşımına etkisidir. Suç tipi değiştiğinde uygulanacak dava zamanaşımı süresi de değişebilir; bu kararda 8 yıllık sürenin dolması davaların düşmesiyle sonuçlandı. Üçüncü olarak kurum zararının bulunup bulunmadığı, açık ihalelerde hangi fıkranın uygulanacağını belirleyen bir olgu olarak öne çıkar. Bu nedenle yaklaşık maliyet, teklif tutarları ve ihale komisyonu kararları dosyaya eksiksiz kazandırılmalıdır. Konunun genel çerçevesi için ihaleye fesat karıştırma, zamanaşımı hesabı için ceza davası zamanaşımı yazılarımıza bakabilirsiniz.

İlgili mevzuat ve benzer durumlar

Kamu alımlarına ilişkin ceza dosyalarında birden fazla kanun birlikte uygulanır.

Suçtan zarar gören kurumların davaya katılma koşulları için ceza davasına katılma yazımız ayrıntılı bilgi sunar.

Sık Sorulan Sorular

Diğer karar incelemeleri için İçtihatlar bölümüne, ceza hukukundaki genel konular için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına bakabilirsiniz.

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu inceleme 4 Kasım 2026 tarihinde hazırlanmıştır. Kararın tam metni için resmî kaynağa başvurulmalıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.