Yargıtay Kararı: Hırsızlıkta Değer Azlığı ve Ceza Vermekten Vazgeçme, TCK 145 (2020/10927)

Hırsızlıkta TCK m.145’teki indirimin uygulanabilmesi için malın değerinin az olması yeterlidir; ceza vermekten tamamen vazgeçmek için ise buna ek olarak suçun işleniş şekli ve özellikleri de gözetilmelidir. Yargıtay 17. Ceza Dairesi, 01.07.2020 tarihli kararında bu iki aşamayı birbirinden ayırdı ve malın değeri belirlenmeden verilen ceza verilmesine yer olmadığı kararını bozdu. Aşağıda bu değer azlığı Yargıtay kararı, künyesi, gerekçesi ve uygulamadaki karşılığıyla ele alınıyor.

Karar, düşük değerli eşyaya ilişkin hırsızlık dosyalarında mahkemenin hangi tespitleri yapması gerektiğini gösteriyor. 2026 itibarıyla market ve mağaza hırsızlıklarında da bu ölçütler sıkça tartışılıyor.

Değer azlığı Yargıtay kararına konu olay ve yargılama süreci

Karara konu dosyada çocuklar hakkında ayakkabı hırsızlığı ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarından yargılama yapıldı. Asliye ceza mahkemesi hırsızlık suçu yönünden ceza verilmesine yer olmadığına, konut dokunulmazlığının ihlali yönünden ise beraate karar verdi. Kararın Yargıtay’ın eleştirisinden anlaşıldığı kadarıyla mahkeme, hırsızlık yönünden malın değerinin azlığını gözeterek ceza vermekten vazgeçmişti. Cumhuriyet savcısının temyizi üzerine dosya Yargıtay 17. Ceza Dairesine geldi.

Kararın verildiği tarihte yasal terim “suça sürüklenen çocuk” idi. 18.08.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7593 sayılı Kanunla bu ifade “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirildi.

Kararda çözülen hukuki sorun

Dairenin yanıtladığı temel soru, mahkemenin değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçebilmesi için hangi tespitleri yapması gerektiğiydi. Bunun yanında apartmanın ortak alanlarına hukuka aykırı amaçla girilmesinin konut dokunulmazlığının ihlali suçunu oluşturup oluşturmadığı da değerlendirildi.

Yargıtay’ın değerlendirmesi

Daire, malın değerinin az ya da çok olmasının TCK m.61/1 uyarınca temel cezanın belirlenmesinde zaten bir ölçüt olduğunu, değer azlığının ayrıca TCK m.145’te düzenlenmesinin kanun koyucunun bu unsura verdiği önemi gösterdiğini belirtti. Ceza Genel Kurulunun 15.12.2009 tarihli, 6/242-291 sayılı kararına atıfla, failin daha fazlasını alabilecekken yalnızca gereksinimi kadar ve değerce az olanı alması yaklaşımının tamamen reddedilemeyeceğini, ancak maddenin bu tanımla sınırlandırılamayacağını vurguladı.

Daire, iki aşamayı şöyle ayırdı: indirim için malın değerinin az olması yeterlidir ve hâkim indirim oranını TCK m.3 uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı belirlemelidir. Ceza vermekten vazgeçmek ise daha sıkı bir değerlendirme gerektirir:

“Değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçme kararı verilecek ise; malın değerinin azlığı yanında”

Daireye göre bu durumda malın değerinin azlığına ek olarak suçun işleniş şekli ve özellikleri de dikkate alınmalıdır. Hâkime tanınan takdir yetkisi keyfî kullanılamaz; her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçeye dayanmalıdır. Somut olayda ayakkabıların suç tarihindeki değeri tespit edilmeden ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi bozma nedeni sayıldı. Daire ayrıca, konutun eklentisi niteliğindeki apartman boşluğu veya merdivenlerine hukuka aykırı amaçla girilmesinin konut dokunulmazlığının ihlali suçunu oluşturduğunu belirterek beraat hükmünü de bozdu. Karar oybirliğiyle verildi.

Kararın uygulamaya etkisi: hırsızlık dosyalarında ne anlama gelir?

Karar, değer azlığını ileri süren savunmanın somut bir değer tespitine dayanması gerektiğini gösteriyor. Uygulamada malın suç tarihindeki değeri; fatura, satış fiyatı, emsal değer veya bilirkişi incelemesi gibi yollarla belirlenebilir. Değerin dosyada tespit edilmemiş olması, hem sanık hem de katılan yönünden bir kanun yolu gerekçesi oluşturabilir.

İndirim ile ceza vermekten vazgeçme arasındaki fark da önemlidir. Malın değerinin az olması indirim için yeterliyken, vazgeçme için olayın nasıl gerçekleştiği, failin durumu ve suçun özellikleri de tartışılmalıdır. Bu nedenle savunma, değer tespitinin yanında işleniş biçimine ilişkin olguları da dosyaya kazandırmalıdır. Çocuklar hakkındaki dosyalarda yargılama usulü için çocukların ceza sorumluluğu yazımıza, mağaza ortamındaki olaylar için market ve mağaza hırsızlığı süreci yazımıza bakabilirsiniz.

İlgili mevzuat ve benzer durumlar

Değer azlığı, temel cezanın belirlenmesinden ceza vermekten vazgeçmeye kadar farklı aşamalarda etkili olabilir.

Hırsızlığın temel unsurları için TCK 141 hırsızlık suçu yazımız konuya giriş niteliğindedir.

Sık Sorulan Sorular

Diğer karar incelemeleri için İçtihatlar bölümüne, ceza hukukundaki genel konular için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına bakabilirsiniz.

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu inceleme 4 Kasım 2026 tarihinde hazırlanmıştır. Kararın tam metni için resmî kaynağa başvurulmalıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.