Trafik Kazasında Taksirle Yaralama (TCK 89): Kusur Raporu, Uzlaşma ve Ceza

Trafik kazası taksirle yaralama dosyalarında sürücünün sorumluluğu TCK 89’a göre belirlenir ve cezayı çoğu zaman kaza tespit tutanağından çok kusur raporu şekillendirir. 25 Aralık 2025’ten bu yana temel ceza dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Suç uzlaştırma kapsamındadır ve kural olarak şikâyete bağlıdır. Bu yazı hem sürücü hem de yaralanan kişi açısından kazadan sonraki adımları, süreleri ve olası sonuçları anlatıyor.

Trafik Kazası Taksirle Yaralama Suçu Ne Zaman Oluşur?

Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranış nedeniyle kanundaki neticenin öngörülmeden gerçekleşmesidir (TCK 22/2). Trafikte bu yükümlülük hız sınırı, takip mesafesi, geçiş üstünlüğü ve ışık kuralları gibi somut kurallarla belirlenir. Kuralı ihlal eden sürücünün hareketi ile yaralanma arasında nedensellik bağı kurulduğunda trafik kazası taksirle yaralama suçu oluşur.

Kazada birden fazla kişinin kusuru varsa herkes kendi kusurundan sorumludur ve her failin cezası ayrı ayrı belirlenir (TCK 22/5). Yaralanan yaya da kusurlu olabilir. Bu durumda sürücünün kusuru ortadan kalkmaz ama cezanın belirlenmesinde kusurun ağırlığı dikkate alınır (TCK 22/4). Örneğin gece yarısı yaya geçidi olmayan bir noktada yola aniden çıkan yayaya hızlı giden bir sürücü çarparsa her ikisinin kusur payı ayrı ayrı tartışılır.

Kaza ölümle sonuçlanmışsa suç taksirle öldürmedir; o konu taksirle öldürme yazımızda ayrıca ele alınıyor. Kaza olmadan tehlikeli sürüş veya alkollü araç kullanma ise trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu kapsamında değerlendirilir. Kaza ve yaralanma varsa bu suçlar birlikte gündeme gelebilir.

Taksirle Yaralama Cezası Ne Kadar?

Taksirle yaralama cezası yaralanmanın ağırlığına ve yaralanan kişi sayısına göre dört kademede belirlenir. Ağırlaştırıcı hâllerde oran, birinci fıkraya göre belirlenen cezaya uygulanır. Aşağıdaki aralıklar bu oranların kanundaki sınırlara uygulanmasıyla bulunmuştur.

Yaralanmanın hangi fıkraya girdiğini adli tıp raporu, kimin ne ölçüde sorumlu olduğunu ise kusur raporu belirler. Hastanenin ilk adli raporu, kontrol muayeneleri ve gerekirse Adli Tıp Kurumu raporu dosyaya girer. Kemik kırığı varsa taksirle yaralama cezası doğrudan 89/2’ye göre artırılır. Bu yüzden tedavi belgelerinin eksiksiz saklanması hem mağdur hem de sürücü açısından önem taşır.

Bilinçli Taksir Nedir, Cezayı Nasıl Değiştirir?

Kişi neticeyi öngördüğü hâlde istemiyorsa bilinçli taksir vardır (TCK 22/3). Örneğin yağmurlu havada kalabalık bir okul çıkışında, çocukların yola çıkabileceğini gördüğü hâlde “fren yaparım” diyerek hızını düşürmeyen sürücü bu tartışmanın içine girer. Bilinçli taksir, taksirle yaralama cezası bakımından üç önemli sonuç doğurur:

• Ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK 22/3).
• 89/2, 89/3 ve 89/4’teki yaralamalarda şikâyet aranmaz; soruşturma kendiliğinden yürür (89/5).
• Uzun süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine imkân veren TCK 50/4 uygulanmaz.

Bilinçli taksir ile olası kast arasındaki sınır, “neticeyi kabullenme” ölçütünde düğümlenir. Neticeyi öngören ve “olursa olsun” diye kabullenen kişi taksirle değil kastla hareket etmiş sayılabilir ve kasten yaralama hükümleri gündeme gelir. Bu ayrım dosyadaki hız verisi, kamera kayıtları ve tanık beyanlarıyla kurulur; savunma da bu noktada yoğunlaşır.

Kusur Raporu Nasıl Hazırlanır, İtiraz Edilebilir mi?

Çözümü teknik bilgi gerektiren konularda savcı veya mahkeme bilirkişi görüşüne başvurur (CMK 63). Trafik kazası taksirle yaralama soruşturmasında kusur raporu genellikle kaza tespit tutanağı, olay yeri krokisi, fotoğraflar, araç hasarları, kamera ve takograf kayıtları ile tanık ifadeleri incelenerek hazırlanır. Rapor, sürücülerin ve varsa yayanın kusur durumunu ayrı ayrı gösterir.

Bilirkişi hukuki nitelendirme yapamaz; “sanık bilinçli taksirle hareket etmiştir” demek hâkimin görevidir (CMK 67/3). Rapor tamamlandığında taraflara yeni bilirkişi incelemesi istemek veya itirazlarını bildirmek için süre verilir. Bu istem reddedilirse üç gün içinde gerekçeli karar verilir (CMK 67/5). Taraflar, raporu değerlendirmesi için alanında bilgili bir kişiden bilimsel mütalaa da alabilir (CMK 67/6). İstem üzerine bilirkişi ve mütalaa hazırlayan kişi duruşmada dinlenebilir (CMK 68).

Adım Adım: Trafik Kazası Taksirle Yaralama Dosyasında Ne Yapılmalı?

Sürücü ile yaralanan kişinin yapacakları farklıdır ama trafik kazası taksirle yaralama dosyasında ikisi için de ilk günler belirleyicidir.

1. Delili hemen koruyun. Olay yeri fotoğraflarını, araç içi kamera kayıtlarını ve çevredeki işyerlerinin kamera kayıtlarının varlığını not edin. Kayıtların silinmeden dosyaya alınmasını savcılıktan yazılı olarak isteyin (CMK 234/1-a-1: delillerin toplanmasını isteme).
2. Sağlık belgelerini saklayın. İlk adli rapor, epikriz, röntgen ve kontrol muayeneleri yaralanmanın 89/1, 89/2 veya 89/3’e girmesini belirler.
3. Şikâyet süresini hesaplayın. Şikâyete bağlı hâllerde süre, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır (TCK 73/1–2). Bu süre geçerse soruşturma yapılamaz.
4. İfadede haklarınızı kullanın. Şüpheli sürücüye müdafi seçme, müdafiin ifadede hazır bulunması ve susma hakkı hatırlatılmak zorundadır (CMK 147). Müdafi seçemeyen şüpheli, istem hâlinde baro tarafından müdafi görevlendirilmesini isteyebilir (CMK 150/1).
5. Kusur raporunu bekleyin ve inceleyin. Kusur raporu gelmeden kusur konusunda net bir kabul beyanında bulunmak yerine olayın akışını anlatmak daha sağlıklıdır. Rapor gelince itiraz süresini kullanın.
6. Uzlaştırma teklifine süresinde cevap verin. Teklif yapıldıktan itibaren yedi gün içinde karar bildirilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK 253/4). Sonuçsuz kalan uzlaştırma tekrar denenmez (253/18).
7. Dava açılırsa katılma talebinde bulunun. Yaralanan kişi hüküm verilinceye kadar kamu davasına katılabilir (CMK 237). Gerekçeli karar tebliğ edildikten sonra istinaf süresi iki haftadır (CMK 273); istinaf incelemesinin işleyişi ceza muhakemesinde istinaf yazısında anlatılıyor.

Uzlaşma ve Şikâyetten Vazgeçme Dosyayı Nasıl Sonuçlandırır?

Taksirle yaralama, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır (CMK 253/1-b-2). Bilinçli taksirle işlenen ağır yaralamada şikâyet aranmasa bile uzlaştırma yine denenir. Uzlaştırmacı, dosya kendisine verildikten itibaren en geç otuz gün içinde işlemleri sonuçlandırır; bu süre yirmişer günle en fazla iki kez uzatılabilir (253/12). Uzlaşmanın genel işleyişi ceza davalarında uzlaşma yazımızda anlatılıyor.

Uzlaşma sonucunda şüpheli edimini bir defada yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edim taksitlendirilmişse veya ileri tarihe bırakılmışsa kamu davasının açılması ertelenir; edim yerine getirilmezse dava açılır (253/19). Dava açıldıktan sonra da mahkeme dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderebilir (CMK 254). Şikâyete bağlı hâllerde mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürür, ancak vazgeçmeyi kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK 73/4, 73/6).

Trafik Kazası Taksirle Yaralama Davasında Olası Sonuçlar

Uzlaşma sağlanamaz ve mahkûmiyet çıkarsa sonucu hükmedilen taksirle yaralama cezası belirler. Taksirli suçlarda hapis cezası uzun süreli olsa bile, bilinçli taksir hariç, adli para cezasına çevrilebilir (TCK 50/4). 89/1’de hapis ile adli para seçimlik olduğundan mahkeme doğrudan adli para cezasına da hükmedebilir; ancak hapis cezasını seçtiyse bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez (TCK 50/2).

Sürücü belgesinin geri alınması hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer ve süre cezanın tümüyle infazından itibaren işler (TCK 53/6). Neticenin yalnızca sürücünün kişisel ve ailevi durumu bakımından ağır mağduriyete yol açması hâlinde, örneğin kazada sürücünün kendi yakınının yaralanması gibi durumlarda, TCK 22/6’daki cezasızlık ya da indirim hükmü tartışılabilir. Soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki hukuki destek için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına bakılabilir.

Trafik Kazası Taksirle Yaralama Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu yazı 27 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut olayda suç tarihi, deliller ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.