Konut Dokunulmazlığının İhlali (TCK 116): Eve ve İşyerine İzinsiz Girme Cezası

Konut dokunulmazlığının ihlali, bir kimsenin konutuna veya konutunun eklentilerine rızasına aykırı olarak girmek ya da rızayla girdikten sonra çıkmamaktır ve Türk Ceza Kanunu’nun 116. maddesinde düzenlenir. Aynı madde, herkesin serbestçe giremediği işyerlerini de korur. Suçun temel hâli şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır; bu nedenle süreç çoğu zaman bir uzlaştırmacının teklifiyle başlar.

Bu yazıda eski eşin, ev sahibinin, komşunun veya bir tanıdığın izinsiz girişi gibi gündelik uyuşmazlıklar üzerinden hangi fıkranın uygulandığı, şikâyet ve uzlaşma sürelerinin nasıl işlediği ve olası sonuçlar ele alınıyor.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Nedir?

TCK 116/1 iki ayrı davranışı cezalandırır. Birincisi, konuta veya eklentilerine rızaya aykırı girmektir. İkincisi, başta rızayla girilmiş olsa bile ev sahibinin çıkmasını istemesine rağmen orada kalmaktır. Örneğin misafir olarak eve gelen bir tanıdığın, tartışma çıktıktan ve açıkça gitmesi söylendikten sonra kapıdan çıkmayı reddetmesi ikinci hâle girer.

Korunan şey mülkiyet değil, kişinin yaşadığı alanın huzurudur. Bu yüzden tapu kimin adına olursa olsun, konutta fiilen oturan kişinin rızası belirleyicidir. Eklenti kavramı; bahçe, balkon, avlu, kömürlük veya müştemilat gibi konutla bağlantılı ve ona tahsis edilmiş yerleri kapsar. Hangi yerin eklenti sayılacağı, konutla bağlantısına ve kullanım amacına göre somut olayda belirlenir.

İkinci fıkra işyerlerini korur. Mağaza, kafe veya bekleme salonu gibi açık bir rızaya gerek olmadan girilmesi mutat olan yerler kapsam dışındadır. Buna karşılık bir büronun iç odası, depo veya personele ayrılmış bölüm gibi herkese açık olmayan alanlara izinsiz girmek TCK 116/2 kapsamında suç oluşturabilir.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Cezası Ne Kadar?

Ceza, yerin niteliğine ve fiilin nasıl işlendiğine göre değişir. Aşağıdaki tablo, TCK 116 ve 119’daki hâlleri özetler.

Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat öncesine kadar süren zamandır (TCK 6/1-e). Örneğin gece yarısı eski eşin, anahtarı olduğu gerekçesiyle kapıyı açıp eve girmesi hem gece vakti hem de rızaya aykırılık yönünden TCK 116/4 kapsamında değerlendirilebilir. Girişin sırasında yaralama gerçekleşir ve bu yaralama neticesi sebebiyle ağırlaşmış bir hâle ulaşırsa kasten yaralamaya ilişkin hükümler ayrıca uygulanır (TCK 119/2).

Eşler, Ortak Kullanım ve Kiracı–Ev Sahibi Uyuşmazlıkları

TCK 116/3’e göre evlilik birliğinde aile bireylerinden birinin ya da konutu veya işyerini birlikte kullanan kişilerden birinin rızası varsa suç oluşmaz. Ancak bu rızanın meşru bir amaca yönelik olması gerekir. Örneğin ev arkadaşlarından birinin, diğerinin eşyalarını karıştırması için bir üçüncü kişiyi içeri alması meşru amaç tartışmasını doğurur.

Kiracı ile ev sahibi arasındaki anlaşmazlıklarda kilit nokta, konutun kimin fiilî kullanımında olduğudur. Kiracının oturduğu daireye, ev sahibinin kiracının rızası olmadan girmesi, mülk kendisine ait olsa da konut dokunulmazlığının ihlali olarak değerlendirilebilir. Kira süresinin bitmesi, kiracının ödemeyi aksatması veya tahliye tartışması bu sonucu tek başına değiştirmez; tahliye için hukuk yoluna başvurulması gerekir.

Tersi durumda, sözleşmesi sona eren kiracının evden çıkmaması kural olarak hukuki bir uyuşmazlıktır ve tahliye yoluyla çözülür. Ev sahibinin bu süreçte kilidi değiştirerek veya zorla içeri girerek “kendi hakkını kendisi alması”, ayrı bir ceza soruşturmasına yol açabilir.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Durumunda Ne Yapılmalı?

Mağdur iseniz

1. Güvenliği sağlayın ve kolluğa haber verin. Fail hâlâ içerideyse veya olay devam ediyorsa kolluğun olay yerine gelmesi, tutanak tutulmasını sağlar.
2. Delilleri toplayın. Kapı zili veya güvenlik kamerası kayıtları, kırılan kilit ya da kapının fotoğrafı, komşu ve site görevlisi gibi tanıkların adları ile olayın saati not edilmelidir. Saat, gece vakti artırımı bakımından önemlidir.
3. Şikâyet süresini takip edin. 116/1 ve 116/2 hâllerinde şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK 73/1). Şikâyet savcılığa veya kolluğa yapılabilir (CMK 158).
4. Uzlaşma teklifini değerlendirin. Dosya uzlaştırma bürosuna gönderilirse uzlaştırmacı teklifte bulunur. Yedi gün içinde karar bildirilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Uzlaşmanın genel işleyişi için ceza davalarında uzlaşma yazımıza bakabilirsiniz.
5. Tazminat hakkını düşünün. Uzlaşma sağlanırsa, o anda tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar dışında aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz. Kapı, kilit veya eşya zararı varsa uzlaşma edimine dahil edilmelidir.

Hakkınızda şikâyet varsa

1. İfadede susma ve müdafi yardımından yararlanma hakkınız vardır (CMK 147). Müdafi seçecek durumda değilseniz istemeniz hâlinde baro tarafından müdafi görevlendirilir (CMK 150/1).
2. Girişe rıza gösterildiğini veya ortak kullanım bulunduğunu destekleyen mesaj, anahtar teslimi veya tanık gibi delilleri hazırlayın (TCK 116/3).
3. Uzlaştırmacının teklifine yedi gün içinde cevap verin. Teklif reddedilse bile taraflar, iddianame düzenlenene kadar uzlaştıklarını gösteren belgeyle savcılığa başvurabilir (CMK 253/16).

Olası Sonuçlar: Uzlaşma, HAGB ve Görevli Mahkeme

Uzlaşma sağlanır ve şüpheli edimini tek seferde yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Edim taksitle veya ileri bir tarihte yerine getirilecekse kamu davasının açılması ertelenir (CMK 253/19). Dava açıldıktan sonra uzlaşma sağlanırsa mahkeme, edimin yerine getirilmesine göre düşme veya durma kararı verir (CMK 254/2).

Asliye ceza mahkemesi, üst sınırı iki yıl veya daha az olan 116/1 ve 116/2 hâllerinde duruşma yapmadan basit yargılama usulünü uygulayabilir ve mahkûmiyette sonuç ceza dörtte bir indirilir (CMK 251). İşyerine ilişkin 116/2’de hapis ve adli para seçimlik olduğundan, hâkim hapis cezasını seçerse bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez (TCK 50/2). Seçenek yaptırımlar için hapis cezaları yazımıza bakabilirsiniz.

Eve Girip Başka Suç İşlenirse Ne Olur?

Konuta izinsiz giriş çoğu zaman başka bir fiilin hazırlığı ya da parçasıdır. Eve girilip eşya alınması hâlinde hırsızlık suçu ayrıca değerlendirilir; bu suçun temel ve nitelikli hâlleri için hırsızlık suçu yazımıza bakabilirsiniz. Girişte kapı veya kilit kırılmışsa mala zarar verme suçu da gündeme gelebilir.

Kamu görevlilerinin arama yetkisini hukuka aykırı kullanması ise ayrı hükümlere tabidir. Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak konuta girilmesi TCK 119/1-e’de artırım sebebidir. Hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisi de TCK 120 uyarınca üç aydan bir yıla kadar hapisle cezalandırılır. Soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin genel çerçevesi için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına bakılabilir.

Teşebbüs ve Zamanaşımı Konut Dokunulmazlığının İhlalinde Nasıl İşler?

Kapıyı zorlarken veya pencereden girmeye çalışırken yakalanan kişi içeri girmemiş olsa bile sorumluluktan kurtulmaz. Kişi, işlemeyi kastettiği suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp elinde olmayan nedenlerle tamamlayamazsa teşebbüsten sorumlu tutulur ve ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir (TCK 35). Kendi iradesiyle vazgeçme hâlinin sonuçları için suça teşebbüs ve gönüllü vazgeçme yazımıza bakabilirsiniz.

Şikâyet süresinden ayrı olarak dava zamanaşımı da vardır. TCK 116’daki hâllerin cezasının üst sınırı beş yılı aşmadığından dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK 66/1-e). Ancak şikâyete bağlı hâllerde altı aylık süre çok daha önce dolacağı için mağdur açısından belirleyici olan, şikâyet süresidir.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu yazı 27 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut olayda suç tarihi, deliller ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.