Ceza Davasında Temyiz: Yargıtay’a Başvuru Süresi, Temyiz Edilemeyen Kararlar ve Süreç

Ceza davasında temyiz, bölge adliye mahkemesinin verdiği hükmün Yargıtay tarafından yalnızca hukuka uygunluk yönünden incelenmesini sağlayan kanun yoludur. CMK 286–307’de düzenlenir. Başvuru, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki hafta içinde, hükmü veren mahkemeye yapılır.

Örneğin ağır ceza mahkemesinde yedi yıl hapis cezası alan bir sanığın istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş olsun. Bu karar temyiz edilebilir. Ancak aynı sanığa dört yıl hapis verilmiş ve istinaf başvurusu esastan reddedilmiş olsaydı, kural olarak temyiz yolu kapalı olurdu. Bu yazı hangi kararların temyiz edilebildiğini, sürenin nasıl hesaplandığını ve Yargıtay’daki süreci anlatır.

Ceza Davasında Temyiz Hangi Kararlara Karşı Mümkün?

Temyizin konusu, bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan hükümleridir (CMK 286/1). Yani önce istinaf aşaması yaşanır; istinaf kararından sonra, sınırlar içinde kalıyorsa Yargıtay’a gidilir. İstinafın kapsamı ve süreleri için ceza muhakemesinde istinaf yazısına bakılabilir. Hangi bölge adliye mahkemesinin yetkili olduğu için de bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresi yazısı yol gösterir.

Bazı durumlarda ilk derece mahkemesinin kararına karşı doğrudan temyiz yolu açıktır. Yargıtay’ın bozma kararına uyularak ilk derece mahkemesince verilen karara karşı, istinaf veya temyiz sınırlarına bakılmaksızın yalnızca temyize gidilebilir (CMK 307/3). Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararını bölge adliye mahkemesi ilk derece sıfatıyla vermişse temyiz yolu açıktır (CMK 231/12). Hükümden önce verilip hükme esas olan ara kararlar da hükümle birlikte temyiz edilebilir (CMK 287).

Temyiz Edilemeyen Kararlar Nelerdir?

CMK 286/2, bölge adliye mahkemesinin bazı kararlarını temyize kapatır. Bu sınırlar, ceza davasında temyiz yolunun açık olup olmadığını belirleyen ilk kontrol noktasıdır. Aşağıdaki tablo başlıcalarını gösterir.

Tabloda ayrıca sadece müsadereye ilişkin istinafın esastan reddi (f) ile bu sınırlar içinde kalan birden fazla ceza içeren hükümler (ı) de yer alır. Önemli bir istisna vardır: bu sınırlar içinde kalsa bile CMK 286/3’te sayılan suçlarda temyiz yolu açıktır. Bunlar arasında TCK 125/3’teki hakaret hâlleri, halkı kin ve düşmanlığa tahrik (TCK 216), halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma (TCK 217/A), Cumhurbaşkanına hakaret (TCK 299), silahlı örgüt (TCK 314) ile Terörle Mücadele Kanunu ve Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunundaki bazı suçlar bulunur.

Temyiz Süresi Nasıl Hesaplanır?

Temyiz süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır (CMK 291/1). Süre hafta olarak belirlendiği için, tebligatın yapıldığı günün iki hafta sonraki aynı isimli gününde mesai bitiminde sona erer. Son gün tatile rastlarsa süre tatilin ertesi günü biter (CMK 39/2, 39/4). Örneğin gerekçeli karar bir salı günü tebliğ edildiyse son gün iki hafta sonraki salıdır.

7499 sayılı Kanundan önce temyiz süresi hükmün açıklanmasından itibaren on beş gündü. Yeni kural 01.06.2024 ve sonrasında verilen kararlara uygulanır; bu tarihten önce verilen kararlarda eski hükümler geçerlidir (CMK geçici m. 6/1-c, d). Tutuklu sanık, zabıt kâtibine veya bulunduğu ceza infaz kurumu müdürüne beyanla da başvurabilir ve bu işlem yapıldığında süre kesilmiş sayılır (CMK 263).

Temyiz Dilekçesi Neleri İçermeli?

Temyiz ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır (CMK 288). Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz dilekçesinde göstermek zorundadır; temyiz sebebi yalnızca hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir (CMK 294). Yargıtay, temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediğini saptarsa istemi reddeder (CMK 298).

Bu nedenle “karar usul ve yasaya aykırıdır” gibi genel bir cümle risklidir. Delillerin değerlendirilmesindeki hata, savunma hakkının kısıtlanması veya yanlış suç vasfı gibi noktalar somut olarak yazılmalıdır. Bazı ağır hatalar dilekçede gösterilmese de hukuka kesin aykırılık sayılır (CMK 289): mahkemenin kanuna uygun oluşmaması, yasaklı hâkimin hükme katılması, görev ve yetki kurallarına aykırılık, gerekçesiz hüküm, savunma hakkının kısıtlanması ve hukuka aykırı delile dayanılması bunlardandır.

Kimler temyiz edebilir?

Cumhuriyet savcısı, sanık, katılan ve katılma isteği karara bağlanmamış veya reddedilmiş ya da katılan sıfatını alabilecek şekilde suçtan zarar görenler kanun yoluna başvurabilir (CMK 260). Sanığın yasal temsilcisi ve eşi de süresi içinde başvurabilir (CMK 262). Avukat, müvekkilinin açık arzusuna aykırı olmamak koşuluyla başvurabilir (CMK 261). Sanık yararına olan kurallara aykırılık, savcıya sanık aleyhine bozma isteme hakkı vermez (CMK 290).

Yargıtay’da Temyiz Süreci Nasıl İşler?

Süresi içinde yapılan temyiz başvurusu hükmün kesinleşmesini engeller (CMK 293). Süre geçmişse, hüküm temyiz edilemez nitelikteyse veya başvuranın hakkı yoksa, hükmü veren mahkeme temyiz istemini reddeder. Bu ret kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay’dan karar vermesi istenebilir; ancak bu istem infazı durdurmaz (CMK 296).

Reddedilmeyen temyiz dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilir ve karşı taraf iki hafta içinde cevap verebilir. Dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir. Başsavcılığın tebliğnamesi, aleyhe görüş içeriyorsa sanık, müdafi, katılan veya vekiline tebliğ edilir ve iki hafta içinde yazılı cevap verilebilir (CMK 297). On yıl veya daha fazla hapis cezasına ilişkin hükümlerde Yargıtay uygun görürse duruşmalı inceleme yapabilir; tutuklu sanık duruşmaya katılma isteminde bulunamaz ama müdafi ile temsil edilebilir (CMK 299).

İnceleme sonunda Yargıtay ya temyiz istemini esastan reddeder ya da hükmü bozar (CMK 302). Bazı hâllerde bozmadan hukuka aykırılığı kendisi düzeltir (CMK 303). Hüküm yalnız sanık veya onun lehine temyiz edilmişse, yeniden verilecek hüküm önceki cezadan ağır olamaz (CMK 307/5). Sanık lehine bozma, temyiz etmeyen diğer sanıklara da uygulanabilir (CMK 306).

Adım Adım: Ceza Davasında Temyiz Başvurusu

1. Tebliğ tarihini belgeleyin. Gerekçeli kararın size veya müdafiinize tebliğ edildiği gün, sürenin başlangıcıdır. UYAP veya e-Tebligat kaydını saklayın.
2. Kararın temyize açık olup olmadığını kontrol edin. Ceza miktarını ve istinaf kararının türünü CMK 286/2 ve 286/3 ile karşılaştırın. Kararın altındaki kanun yolu bildirimini de okuyun.
3. Dilekçeyi hükmü veren bölge adliye mahkemesine verin. Zabıt kâtibine beyan da yeterlidir; kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yanılma başvuru hakkını ortadan kaldırmaz (CMK 264).
4. Bozma nedenlerini tek tek yazın. Her itiraz noktasını ilgili kanun maddesi ve dosyadaki sayfa veya tutanakla ilişkilendirin (CMK 294).
5. Tebliğnameyi takip edin. Aleyhe görüş içeren tebliğnameye iki hafta içinde yazılı cevap verilebilir (CMK 297/3).
6. Süre kaçtıysa kusursuzluğu belgeleyin. Kanun yolu bildirilmemişse kişi kusursuz sayılır; eski hâle getirme dilekçesi engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde verilir (CMK 40, 41).

Müdafi yardımı istemek kanuni bir haktır. Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ve çocuklar hakkında istem aranmaksızın müdafi görevlendirilir (CMK 150/2-3). Katılan veya mağdur da CMK 234 ve 239’daki hâllerde baro tarafından vekil görevlendirilmesini isteyebilir. Temyiz dilekçesinin hukuki gerekçe içermesi zorunlu olduğundan bu aşamada bir avukattan destek almak hak kaybını önler.

Olası Sonuçlar Tablosu

Yargıtay kararıyla hüküm kesinleştikten sonra da bazı yollar açıktır: Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, başvuru yollarının tüketilmesinden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır (6216 sayılı Kanun m. 47/5). Olağanüstü bir yol olan yargılamanın yenilenmesi ise ancak kanunda sayılan sınırlı hâllerde mümkündür (CMK 311 vd.). Beraat kararına ilişkin genel değerlendirme için beraat kararı yazısına bakılabilir.

Ceza Davasında Temyiz Hakkında Sık Sorulan Sorular

Genel süreçler için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına, tutukluluğun devamına ilişkin konular için tutuklama hangi hâllerde olur yazısına bakılabilir.

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu yazı 27 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut olayda suç tarihi, deliller ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.