Sosyal Medyada Hakaret Suçu (TCK 125): X, Instagram, WhatsApp ve Cezası

Sosyal medyada hakaret, Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesindeki hakaret suçunun Instagram, X (Twitter), Facebook, TikTok veya WhatsApp gibi mecralarda işlenmesidir. Ayrı bir suç tipi yoktur; ceza yine TCK 125’e göre belirlenir. Ancak mesajın kime yazıldığı, kimlerin görebildiği ve kaç kişiye ulaştığı; hangi fıkranın uygulanacağını ve cezanın artıp artmayacağını belirler.

Bu yazı, hakaret suçunun genel anlatımını tekrar etmeden, yalnızca dijital ortama özgü soruları ele alıyor. Şikâyet süresi, 2024 ve 2025’te değişen önödeme ve uzlaşma kuralları, delillerin nasıl saklanacağı ve hem mağdurun hem de hakkında şikâyet bulunan kişinin atması gereken adımlar bu soruların başında geliyor.

Sosyal Medyada Hakaret Hangi Hallerde Suç Olur?

TCK 125/1, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek somut bir fiil veya olgu isnat etmeyi ya da sövmeyi cezalandırır. Mağdurun bulunmadığı yerde (gıyabında) yapılan hakaretin cezalandırılması için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek, yani en az üç kişiye ulaşacak şekilde işlenmesi gerekir. Hakaret suçunun unsurları ve TCK 126–131 arasındaki diğer hükümler için şerefe karşı suçlar ve ceza miktarları yazımıza bakabilirsiniz.

Dijital ortam için belirleyici olan hüküm TCK 125/2’dir. Buna göre fiilin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde de aynı ceza verilir. Yani mağdura doğrudan gönderilen bir WhatsApp mesajı, sesli not, Instagram DM’i veya e-posta, kimse görmese bile tck 125 kapsamında suç oluşturabilir. Burada üç kişiye ulaşma şartı aranmaz.

İsim verilmeden yapılan paylaşımlar da kapsam dışında kalmaz. TCK 126’ya göre isnat üstü kapalı geçiştirilmiş olsa bile, sözün mağdurun şahsına yönelik olduğunda duraksanmayacaksa hem ismi belirtilmiş hem de hakaret açıklanmış sayılır. Örneğin eski bir iş arkadaşını ima eden ve yorumlarda herkesin kim olduğunu anladığı bir “gönderme” paylaşımı bu hükme girebilir.

X (Twitter), Instagram ve WhatsApp’ta Fark Var mı?

Kanun platform adı saymaz; bakılan şey iletinin kime yöneldiği ve kimlerin erişebildiğidir. Aynı söz, kapalı bir mesajlaşmada 125/2’ye, herkese açık bir paylaşımda ise 125/1 ile birlikte aleniyet artırımına (125/4) konu olabilir. Aşağıdaki tablo tipik durumları özetler. Somut olayda hesabın gizlilik ayarı, takipçi sayısı ve paylaşımın başkalarınca görülebilirliği ayrıca değerlendirilir.

Aynı kişiye farklı günlerde, aynı suç işleme kararıyla birden çok hakaret mesajı gönderilmesi zincirleme suç (TCK 43/1) sayılabilir. Bu durumda tek ceza verilir ancak ceza dörtte birden dörtte üçe kadar artırılır. Tek bir paylaşımla birden fazla kişiye hakaret edilmesinde de aynı artırım hükmü uygulanır (TCK 43/2).

Sosyal Medyada Hakaret Cezası Ne Kadar?

Temel ceza üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Kanun iki cezayı seçimlik öngördüğü için hâkim doğrudan adli para cezasına da hükmedebilir. Kamu görevlisine görevinden dolayı ya da dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç veya kutsal değerler sebebiyle yapılan hakarette cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz (TCK 125/3). Hakaret alenen işlenmişse ceza altıda bir oranında artırılır (TCK 125/4).

Cezayı azaltan veya kaldıran hükümler de dijital tartışmalarda sık gündeme gelir. Hakaret haksız bir fiile tepki olarak işlenmişse ceza üçte birine kadar indirilebilir ya da ceza verilmeyebilir (TCK 129/1). Karşılıklı yazışmada iki tarafın birbirine hakaret ettiği hallerde de aynı imkân vardır (TCK 129/3). İsnat edilen suç teşkil eden fiilin ispatı ise ancak TCK 127’deki şartlarla mümkündür.

Mahkemeye veya idari makama verilen dilekçede, uyuşmazlıkla bağlantılı ve gerçek, somut vakıalara dayanan olumsuz değerlendirmeler TCK 128 gereği cezalandırılmaz. Bu koruma, aynı ifadelerin sosyal medyada kamuya açık şekilde yayılmasını kapsamaz; dilekçedeki cümlenin ekran görüntüsünü paylaşmak ayrı bir değerlendirmeye konu olur.

Şikâyet Süresi, Önödeme ve Uzlaşma Nasıl İşler?

Şikâyet süresi

Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâl dışında hakaret şikâyete bağlıdır (TCK 131). Şikâyet hakkı olan kişi, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren altı ay içinde başvurmazsa soruşturma yapılamaz (TCK 73/1–2). Hakarete özgü ek kural ise şudur: Öğrenme tarihi ne olursa olsun, şikâyet süresi fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. İki yıl önceki bir paylaşımı yeni fark eden kişi için şikâyet yolu kapanmış olabilir.

Önödeme

TCK 75/6 uyarınca hakaret (125/3-a hariç) önödeme kapsamındadır. Savcılık, kanunda belirtilen hesaplamaya göre bulunan miktarı soruşturma giderleriyle birlikte şüpheliye tebliğ eder. Şüpheli on gün içinde öderse kamu davası açılmaz. Aynı on gün içinde talep edilirse miktar birer ay arayla üç eşit taksitle ödenebilir; taksit aksarsa önödeme hükümsüz kalır. Önödemeden yararlanan kişi aynı suçu beş yıl içinde tekrar işlerse bir daha önödemeden yararlanamaz.

Uzlaşma

CMK 253/3 hakaret suçunda (m. 125) uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğini açıkça söyler. Uzlaştırmanın genel işleyişini ceza davalarında uzlaşma yazımızda bulabilirsiniz. 7571 ile eklenen cümleye göre, aynı mağdura karşı önödemeye tabi bir suç ile uzlaşmaya tabi bir suç birlikte işlenmişse, uzlaşmaya tabi suç için uzlaşma hükümleri yine uygulanır. Örneğin aynı mesajda hem sövme hem de TCK 106/1’deki basit tehdit varsa, tehdit uzlaştırmaya, hakaret önödemeye gider.

Sosyal Medyada Hakaret Durumunda Ne Yapılmalı?

Mağdur iseniz

1. Delili hemen sabitleyin. Ekran görüntüsünde hesap adı, profil bağlantısı, tarih ve saat görünsün. Gönderinin URL’sini ayrıca not edin. Sesli not veya video varsa dosyanın kendisini saklayın.
2. Tanıkları belirleyin. Gıyapta yapılan hakarette paylaşımı gören kişilerin adları önem taşır.
3. Süreyi hesaplayın. Öğrenme tarihinden itibaren 6 ay, fiil tarihinden itibaren en fazla 2 yıl.
4. Şikâyeti yapın. Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa, yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir (CMK 158). Delilleri dilekçeye ekleyin.
5. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK 173). Dava açılırsa hüküm verilinceye kadar katılan olabilirsiniz (CMK 237).

Hakkınızda şikâyet varsa

1. Paylaşımı silmek suçu ortadan kaldırmaz. Ancak içeriği kendi kayıtlarınız için saklayın; bağlam savunmada önem taşıyabilir.
2. İfadeye çağrıldığınızda susma hakkınız ve müdafi seçme hakkınız vardır (CMK 147). Müdafi seçecek durumda değilseniz, istemeniz halinde baro tarafından müdafi görevlendirilir (CMK 150/1). Bu aşamada bir avukattan destek almak süre kaybını önler.
3. Karşılıklı yazışmanın tamamını ve varsa size yönelik haksız fiili gösteren kayıtları sunun (TCK 129).
4. Önödeme tebliğini kaçırmayın. On günlük süre tebliğden başlar; taksit isteyecekseniz talebi de bu süre içinde yapın.

Olası Sonuçlar: HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezası

Önödeme yapılmaz veya uygulanamazsa dava açılır. Hakaret davalarına, ağır ceza mahkemesinin görevine girmediği için asliye ceza mahkemesi bakar (5235 sayılı Kanun m. 11–12). Asliye ceza mahkemesi, üst sınırı iki yıl veya daha az hapis gerektiren suçlarda duruşma yapmadan basit yargılama usulünü uygulayabilir ve mahkûmiyette sonuç cezayı dörtte bir indirir (CMK 251).

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi ve yeni metin 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi. Buna göre sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve zararın giderilmesi aranır; denetim süresi beş yıldır. Kısa süreli hapis cezası ve seçenek yaptırımlar için hapis cezaları yazımıza bakabilirsiniz.

Delil, Hesap Tespiti ve İçerik Kaldırma

Sahte veya anonim hesaptan yapılan paylaşımda asıl sorun failin kimliğidir. Şikâyet dilekçesinde hesabın bağlantısı, kullanıcı adı ve paylaşım adresi ne kadar açık verilirse savcılığın yapacağı araştırma o kadar hedefli olur. Failin kim olduğunun öğrenilmediği dönemde altı aylık süre işlemeye başlamaz; ancak hakarete özgü iki yıllık üst sınır fiil tarihinden itibaren işlemeye devam eder.

İçeriğin kaldırılması konusunda dikkat edilmesi gereken bir değişiklik var. 5651 sayılı Kanun’un kişilik haklarına ilişkin 9. maddesi, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli, E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edildi ve iptal 10 Ekim 2024’te yürürlüğe girdi. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler için 9/A maddesindeki başvuru yolu ise devam ediyor. Bilişim ortamındaki diğer suçlar için bilişim suçları yazımıza göz atabilirsiniz.

Soruşturma ve kovuşturma süreçlerine ilişkin genel çerçeve için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku ile bilişim hukuku sayfalarına da bakılabilir.

Sosyal Medyada Hakaret Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu yazı 27 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut olayda suç tarihi, deliller ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.