Kasten Yaralama Suçu (TCK 86): Basit Yaralama, Şikâyet, Uzlaşma ve Cezası

Kavga sırasında atılan bir yumruk, tokat ya da itme sonucu karşı tarafın canı yanmışsa, bu fiil kasten yaralama suçu olarak TCK 86 kapsamında soruşturulur. Kanun, yaralamanın ağırlığına ve nasıl işlendiğine göre çok farklı sonuçlar öngörür. Basit bir tıbbi müdahaleyle geçen bir morluk şikâyete bağlıdır; aynı darbe bıçakla ya da eşe karşı işlenmişse şikâyetten vazgeçmek artık davayı bitirmez.

Bu yazı, şüpheli ya da mağdur olarak sürece dahil olan kişinin ilk günlerde neye bakması gerektiğini anlatır: adli raporun önemi, şikâyet süresi, uzlaşma teklifi, 2025 yılında artan cezalar ve olası karar türleri.

Kasten Yaralama Suçu Nedir, Hangi Fiiller Girer?

TCK 86/1’e göre başkasının vücuduna kasten acı veren ya da sağlığının veya algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi bu suçu işler. Tanım geniştir. Kemik kırılması ya da kan akması gerekmez; tokat, saç çekme, itip düşürme gibi iz bırakmayan fakat acı veren davranışlar da tanıma girer. Algılama yeteneğini bozmak ifadesi, örneğin bir kişiyi bayıltacak madde vermeyi de kapsar.

Belirleyici olan kasttır. Fail, karşısındakine acı vermeyi ya da sağlığını bozmayı bilerek ve isteyerek hareket etmelidir. Dikkatsizlikle, örneğin trafik kazasında ya da iş yerinde birinin yaralanmasına yol açılmışsa suç taksirle yaralamadır (TCK 89) ve ceza çok daha düşüktür. Öldürme kastıyla yapılan ama ölümle sonuçlanmayan saldırı ise kasten yaralama değil, öldürmeye teşebbüs olarak değerlendirilir. Bu ayrımda kullanılan araç, hedef alınan bölge ve saldırının biçimi gibi olgular önem taşır.

Kasten yaralama bakımından zincirleme suç hükmü uygulanmaz (TCK 43/3). Aynı kişiye farklı zamanlarda yapılan her saldırı için ayrı ceza verilir. Tehdit amacıyla yaralama yapılmışsa tehdit cezasına ek olarak yaralama cezası da verilir (TCK 106/3).

Kasten Yaralama Cezası Ne Kadar?

Ceza, önce yaralamanın ağırlığına göre 86/1 ya da 86/2’den belirlenir; sonra varsa 86/3’teki artırım ve TCK 87’deki netice artırımı eklenir. Aşağıdaki tablo kanunda yazan aralıkları gösterir. Somut cezayı haksız tahrik, takdiri indirim ve teşebbüs gibi nedenler ayrıca değiştirir.

Mahkemenin temel cezayı nasıl belirlediği ve indirimlerin hangi sırayla uygulandığı hakkında genel bilgi için hapis cezaları yazımıza bakabilirsiniz.

Basit Yaralama: Basit Tıbbi Müdahale Ölçütü ve Şikâyet Süresi

Uygulamada basit yaralama olarak anılan 86/2 hâli, yaralamanın kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek kadar hafif olmasıdır. Bu ayrımı savcı ya da hâkim kendi gözlemiyle yapmaz; hastane veya Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen raporda yer alan tespite dayanır. Raporda “basit tıbbi müdahale ile giderilebilir” ifadesinin bulunup bulunmaması, dosyanın şikâyete bağlı olup olmadığını belirler.

Basit yaralama şikâyete bağlıdır. Mağdur 6 ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma yapılamaz. Süre, mağdurun fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden başlar ve dava zamanaşımı süresini geçemez (TCK 73/2). Şikâyete bağlı suçlarda mağdurun vazgeçmesi, hüküm kesinleşinceye kadar davayı düşürür; ancak vazgeçmeyi kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK 73/4, 73/6).

Basit yaralamanın cezası seçimliktir: hâkim hapis ya da adli para cezasından birini seçebilir. Hapis cezası seçilirse bu ceza artık adli para cezasına çevrilemez (TCK 50/2). Bu yüzden duruşmada seçimlik cezaya ilişkin beyanda bulunmak, çevirme talebinden daha etkili olabilir.

Kasten Yaralamanın Nitelikli Hâlleri (TCK 86/3)

86/3’te sayılan hâllerde ceza yarı oranında artırılır ve şikâyet aranmaz. Bu hâller şunlardır:

• Üstsoy, altsoy, eş, boşandığı eş veya kardeşe karşı işlenmesi (a),
• Beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumdaki kişiye karşı işlenmesi (b),
• Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle işlenmesi (c),
• Kamu görevlisinin nüfuzunu kötüye kullanarak işlemesi (d),
• Silahla işlenmesi (e),
• Canavarca hisle işlenmesi (f); bu bentte artırım bir kattır.

Örneğin 86/1 kapsamındaki bir yaralama eşe karşı işlenmişse 1 yıl 6 ay–3 yıl aralığı yarı oranında artarak 2 yıl 3 ay–4 yıl 6 ay olur. Aynı artırım basit yaralamaya da uygulanır: 86/2 hâli silahla işlenmişse ceza 9 ay–2 yıl 3 ay aralığına çıkar ve şikâyet şartı kalkar. Silah kavramı TCK 6/1-f’de tanımlanır; bıçak, sopa veya taş gibi saldırıda kullanılmaya elverişli her şey kapsamda olabilir.

Yaralama Ağır Sonuç Doğurmuşsa: TCK 87

Yaralama kalıcı bir sonuç doğurduğunda TCK 87 devreye girer ve 86’ya göre belirlenen ceza artırılır. Yaşamı tehlikeye sokan durum, yüzde sabit iz veya bir organın işlevinin sürekli zayıflaması gibi sonuçlarda ceza bir kat artar ve 86/1 kapsamındaki hâllerde 4 yıldan, 86/3 kapsamındaki hâllerde 6 yıldan az olamaz (87/1). Kemik kırığında artırım, kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre yarısına kadardır (87/3).

Yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse ceza 10–14 yıl, nitelikli hâllerde 14–18 yıl hapistir (87/4). Bu sınırlar da 7550 sayılı Kanunla 4 Haziran 2025’ten itibaren artırıldı. Ölüm neticesinin ayrıntıları ayrı bir yazının konusudur; burada bilinmesi gereken, raporda tek bir ifadenin cezayı birkaç kat değiştirebileceğidir.

Kasten Yaralamada Uzlaşma ve Şikâyetten Vazgeçme

CMK 253/1-b-1’e göre kasten yaralama, 86/3’teki nitelikli hâller hariç uzlaştırma kapsamındadır. Yani 86/1 kapsamındaki yaralama şikâyete bağlı olmasa da dosya önce uzlaştırma bürosuna gönderilir. Uzlaştırmacının teklifine 7 gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır (CMK 253/4). Uzlaşma sağlanır ve edim hemen yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir; edim taksitliyse kamu davasının açılması ertelenir (CMK 253/19). Genel işleyiş için ceza davalarında uzlaşma yazımıza bakabilirsiniz.

Dikkat edilmesi gereken bir kural var: uzlaşmaya tabi bir suç, uzlaşmaya tabi olmayan bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz (CMK 253/3). 7571 sayılı Kanunla 25 Aralık 2025’ten itibaren hakaret suçunun tamamı (TCK 125) uzlaştırma dışına çıkarıldı. Bu nedenle kavga sırasında hem vurulup hem de hakaret edilen mağdur bakımından yaralama suçu için de uzlaşma yolu kapanabilir. Aynı düzenleme, önödeme kapsamındaki bir suçla birlikte işlenen uzlaşmalı suçlarda uzlaşmanın uygulanacağını ayrıca belirtir.

Kasten Yaralama Suçlamasında Ne Yapılmalı?

Şüpheli ya da mağdur olmanıza göre yapılacaklar değişir; ancak iki tarafta da ilk günlerde toplanan belgeler sonucu belirler.

1. Raporu edinin ve okuyun: Mağdursanız olay günü hastaneye başvurup adli rapor aldırın. Şüpheliyseniz dosyadaki raporda “basit tıbbi müdahale”, “hayati tehlike” ve “kemik kırığı” ifadelerine bakın; itiraz gerekiyorsa Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını talep edin.
2. Kamera ve tanıkları hemen belirleyin: İş yeri ve sokak kameralarının kayıtları kısa sürede silinebilir. Kayıtların dosyaya alınmasını savcılıktan yazılı olarak isteyin (CMK 234/1-a-1).
3. İfadeye müdafiyle gidin: Şüpheli, ifadesi alınmadan önce müdafi seçme ve susma hakkına sahip olduğu konusunda bilgilendirilir (CMK 147). Müdafi yardımı istemek kanuni bir haktır; müdafi seçecek durumda değilseniz baro tarafından görevlendirilir (CMK 150/1).
4. Uzlaşma teklifini süresinde değerlendirin: Teklife 7 gün içinde cevap verin. Teklif reddedilse bile taraflar iddianame düzenlenene kadar uzlaştıklarını savcılığa bildirebilir (CMK 253/16).
5. Mağdursanız katılma ve vekil hakkınızı bilin: Kadına karşı işlenen kasten yaralamada mağdur, baro tarafından avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK 234/1-a-3, 239/1).

Kasten Yaralama Davasında Olası Sonuçlar

Aşağıdaki tablo, kanunda yazan şartlara göre hangi kararların mümkün olduğunu özetler. Hangisinin verileceği sanığın geçmişine, zararın giderilip giderilmediğine ve mahkemenin kanaatine bağlıdır.

HAGB kararına ilişkin CMK 231/5 ve devamı fıkraları, 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi ve 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi. Yeni metne göre sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve zararın tamamen giderilmesi gerekir; karar verilirse 5 yıllık denetim süresi uygulanır.

Tutuklama bakımından CMK 100/3; kasten yaralamanın 86/3-b, e, f bentlerini, TCK 87’yi, kadına karşı işlenen kasten yaralamayı ve sağlık çalışanları ile öğretmenlere görevleri sırasında veya görevleri nedeniyle işlenen kasten yaralamayı tutuklama nedeninin var sayılabileceği suçlar arasında sayar. Üst sınırı iki yılı geçmeyen suçlarda tutuklama yasağı da vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenen suçlara uygulanmaz (CMK 100/4). Bu, tutuklamanın zorunlu olduğu anlamına gelmez; ölçülülük şartı her dosyada ayrıca aranır. Koşullar için tutuklama hangi hâllerde olur yazımıza bakabilirsiniz.

Kasten Yaralama Hakkında Sık Sorulan Sorular

Ceza yargılamasının genel çerçevesi için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına da bakılabilir.

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu yazı 27 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut olayda suç tarihi, deliller ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.