Kripto Para Dolandırıcılığı: Sahte Borsa, Yatırım Vaadi ve 6362 Sayılı Kanundaki Suçlar

Kripto para dolandırıcılığı, sahte bir borsa, uygulama veya yatırım vaadiyle kişinin aldatılıp kripto varlık ya da para aktarmasının sağlanmasıdır ve bilişim sistemleri araç olarak kullanıldığında TCK 158/1-f uyarınca 4–10 yıl hapis gerektirir. Buna ek olarak 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, 7518 sayılı Kanun’la 2024’te eklenen hükümlerle izinsiz kripto platform işletmeyi ve kripto borsalarındaki zimmeti ayrı suçlar olarak düzenler.

Dolandırıcılığın genel unsurları ve basit hâli dolandırıcılık suçları yazısında anlatıldı. Bu yazı kripto varlıklara özgü soruları ele alıyor: TCK ile 6362 sayılı Kanun nasıl birlikte uygulanır, izinsiz platformun cezası nedir, kripto hesabını başkasına veren ne ile karşılaşır ve zararla sonuçlanan her yatırım suç mudur?

Kripto Para Dolandırıcılığı Hangi Suçu Oluşturur?

Kanunlarda “kripto para” değil “kripto varlık” ifadesi kullanılır. 6362 sayılı Kanun’un 3. maddesine göre kripto varlık, dağıtık defter veya benzeri bir teknolojiyle elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden dağıtılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıktır. Bir kişinin hileyle aldatılıp bu varlıkları ya da parasını devretmesi, TCK 157’deki dolandırıcılığın unsurlarını taşır.

Aldatma sahte bir internet sitesi, mobil uygulama, sosyal medya hesabı veya mesajlaşma grubu üzerinden kurulduysa bilişim sistemleri araç olarak kullanılmış olur. Bu durumda suç TCK 158/1-f’deki nitelikli dolandırıcılıktır: 4–10 yıl hapis ve menfaatin iki katından az olmayan adli para cezası. Fail kendini bir bankanın veya kamu kurumunun çalışanı olarak tanıttıysa (l) bendi de gündeme gelir.

Bu kapsamdaki kurgulara örnekler:

• Gerçek bir borsayı taklit eden sahte kripto borsası; ekranda kâr görünür ama çekim yapılamaz.
• “Risksiz yüksek getiri” vaadiyle kurulan yatırım grupları ve sahte portföy yöneticileri.
• Çekim talebinde “vergi”, “komisyon” veya “hesap doğrulama” adıyla yeni ödeme istenmesi.
• Tanıdık ya da duygusal ilişki görünümü altında yatırıma yönlendirme.

Suç üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmişse ceza yarı oranında, bir örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmişse bir kat artırılır (TCK 158/3). Örgüt yapısı varsa suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu da ayrıca değerlendirilir.

7518 ile 6362’ye Eklenen Kripto Varlık Hükümleri Nelerdir?

26.06.2024 kabul tarihli 7518 sayılı Kanun, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na kripto varlıklara ilişkin kapsamlı hükümler ekledi ve bu hükümler 02.07.2024’te yürürlüğe girdi. Düzenlemenin özü şudur: kripto varlık hizmet sağlayıcıların, yani platformların ve saklama kuruluşlarının kurulması ve faaliyete başlaması için Sermaye Piyasası Kurulu’ndan izin alınması zorunludur (SPK 35/B).

SPK 99/A’ya göre yurt dışında yerleşik bir platform Türkiye’de iş yeri açar, Türkçe internet sitesi kurar ya da doğrudan veya aracılar yoluyla Türkiye’de tanıtım ve pazarlama yaparsa, faaliyeti Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik kabul edilir. İzin almadan bu şekilde faaliyet göstermek izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığıdır ve Kurul bu yayınlara erişimin engellenmesine karar verir (99/A-3).

İzinsiz Kripto Platform İşletmenin Cezası Ne Kadar?

SPK 109/A uyarınca izin almaksızın kripto varlık hizmet sağlayıcı olarak faaliyet yürüttüğü tespit edilen gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri, üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. İzinsiz kripto platform suçu için kimsenin aldatılması gerekmez; faaliyetin kendisi cezalandırılır.

Sahte kripto borsası kurup yatırımcıların parasını toplayan kişi bakımından hem izinsiz faaliyet hem de nitelikli dolandırıcılık gündeme gelebilir. TCK 44, tek bir fiille birden fazla farklı suç oluşursa en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırmayı öngörür. Fiilin tek mi yoksa birden fazla mı olduğu ise somut olayın özelliklerine göre belirlenir.

7518 ile eklenen geçici 11. madde de önemlidir. Tasfiyeye gitmeyi seçen ya da süresinde Kurula başvurmayan kuruluşların, müşterilerinin transfer taleplerini yerine getirmemesi 109/A kapsamında izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı suçunu oluşturur. Aynı madde, Türkiye’deki kripto ATM ve benzeri cihazların faaliyetinin üç ay içinde sonlandırılmasını da öngörmüştür.

Kripto Borsasında Zimmet ve Yöneticilerin Sorumluluğu

Bir platformun müşterilerin varlıklarını kendi hesabına geçirmesi dolandırıcılıktan farklı bir suçtur. SPK 110/A’ya göre kripto varlık hizmet sağlayıcının yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupları, görevleri nedeniyle kendilerine tevdi edilen para veya kripto varlıkları zimmetlerine geçirirse 8–14 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası alır; ayrıca zararı tazmine mahkûm edilirler.

Soruşturma başlamadan önce varlıklar aynen iade edilir veya zarar tamamen tazmin edilirse ceza üçte iki oranında indirilir (110/A-4). Bu suçtan hükümlü olanlar, Hazineye olan borçları ve tazminatları ödenmedikçe koşullu salıverilmeden yararlanamaz (SPK 115/A-5).

Kripto Para Dolandırıcılığında Hesabını Kullandırmak Suç mu?

Evet, hesap dolandırıcılıkta kullanılırsa ve kişi bunu biliyorsa suça iştirak gündeme gelir. 7589 sayılı Kanun’la eklenip 31.07.2026’da yürürlüğe giren TCK 158/4, kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermeyi açıkça sayar. Katkı bununla sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir; hüküm lehe olduğundan suç tarihine göre TCK 7 değerlendirmesi yapılmalıdır.

Kripto para dolandırıcılığı soruşturmalarında usul bakımından da platformlar bankalarla aynı konuma getirildi. CMK 128/A uyarınca bilişim sistemleri kullanılarak işlenen nitelikli dolandırıcılıkta, suçta kullanılan hesap kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından da 48 saate kadar askıya alınabilir. Soruşturma kapsamında istenen bilgi ve belgeyi on gün içinde göndermeyen platforma 50.000 TL ile 300.000 TL arasında idari para cezası verilir.

Zararla Sonuçlanan Her Kripto Yatırımı Dolandırıcılık mıdır?

Hayır. Kripto varlıkların değeri sert dalgalanabilir ve fiyat düşüşünden doğan zarar kendi başına suç değildir. Kripto para dolandırıcılığından söz edebilmek için yatırımın başında bir hilenin, yani gerçek olmayan bir platformun, sahte bakiye ekranının ya da hiç yapılmayacak bir işlemin kurgulanmış olması gerekir.

Örneğin tanınmış bir platformda kendi kararıyla alım yapıp değer kaybeden kişi ile, sosyal medyada tanıştığı birinin yönlendirdiği uygulamada kâr görüp çekim için üç kez “vergi” ödemesi yapan kişi aynı konumda değildir. İkinci olayda sahte kripto borsası kurgusu, dolayısıyla kripto para dolandırıcılığı şüphesi ortadadır. Yatırım öncesinde platformun Kurul iznine sahip olup olmadığının SPK’nın resmî kaynaklarından kontrol edilmesi, SPK 35/B’deki izin zorunluluğu karşısında temel bir önlemdir.

Şikâyet ve Soruşturma Nasıl Yürür?

Kripto para dolandırıcılığında şikâyet için iki ayrı yol vardır. TCK’daki dolandırıcılık için mağdur Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa doğrudan şikâyette bulunabilir (CMK 158) ve suç şikâyete bağlı olmadığından savcılık resen soruşturur. 6362 sayılı Kanun’daki suçlarda ise soruşturma, Kurulun Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır; bu başvuru muhakeme şartıdır ve dava açılırsa Kurul katılan sıfatını kazanır (SPK 115). 110/A-3’teki zimmet için savcılık gecikmesinde sakınca olan hâllerde resen de harekete geçebilir (SPK 115/A).

6362’deki suçlara ilişkin davalara, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun ihtisas mahkemesi olarak görevlendirdiği asliye ceza mahkemeleri bakar (SPK 116). Zimmet davaları ise ilin (1) numaralı ağır ceza mahkemesinde görülür (SPK 115/A-3). Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamında değildir ve dava zamanaşımı on beş yıldır.

Kripto Para Dolandırıcılığı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu yazı 27 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut olayda suç tarihi, deliller ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.