Örgüt Kurma Suçu Nedir, Cezası Kaç Yıl? TCK 220 Üyelik, Silahlı Örgüt ve Pişmanlık

Örgüt kurma suçu, kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla en az üç kişilik ve amaca elverişli bir yapı kurmak veya bu yapıyı yönetmektir (TCK 220/1). 25 Aralık 2025’ten sonra işlenen fiillerde ceza 5–10 yıl hapis, örgüt üyeliği için 2–5 yıl hapistir. Örgüt silahlıysa ceza yarı oranında artırılır.

Birlikte birkaç kez hırsızlık yapan üç kişiden birinin dosyasına savcılık neden örgüt suçu ekler de bir diğerinde eklemez? Cevap, Türk Ceza Kanunu’nun 220. maddesindeki ayrımda saklıdır. Kanun, suç işlemek için bir araya gelmeyi tek başına yeterli saymaz; yapının, üye sayısının ve araç gerecin amaç suçları işlemeye elverişli olmasını arar. 25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanun ise bu maddedeki cezaları artırdı.

Örgüt Kurma Suçu Hangi Şartlarla Oluşur?

TCK 220/1, kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kuran veya yöneten kişiyi cezalandırır. Ortada henüz işlenmiş bir yağma ya da dolandırıcılık bulunmasa bile örgüt kurma suçu tamamlanabilir. Çünkü korunan değer kamu barışıdır ve kanun, suç işlemeye hazır bir yapının varlığını tek başına tehlikeli bulur.

Maddenin aradığı şartları sade bir dille şöyle sıralayabiliriz. Birincisi amaç şartıdır. Yapı, belirli bir suçu değil, kanunun suç saydığı fiilleri işlemek için kurulmuş olmalıdır. İkincisi elverişlilik şartıdır. Yapı, üye sayısı ve sahip olduğu araç gereç bakımından bu suçları gerçekten işleyebilecek güçte olmalıdır. Üçüncüsü sayı şartıdır. Kanun, örgütün varlığı için en az üç üye arar ve bir üst sınır koymaz.

Suç örgütü ile iştirak arasındaki fark

Uygulamada en sık karşılaşılan savunma başlığı, olayın bir suç örgütü değil, birden fazla kişinin birlikte suç işlemesi olduğudur. İştirak (birden fazla kişinin aynı suçu birlikte işlemesi), tek bir fiil veya belirli fiiller için geçici bir birlikteliktir. Örgütte ise belirsiz sayıda suç işleme amacı, süreklilik ve bir iç düzen beklenir. Bu ayrımın ayrıntıları için suça iştirak ve faillik kuralları yazımıza bakabilirsiniz.

Örneğin, bir otoparkta tek gece için anlaşıp iki araç çalan üç arkadaş, iştirak hükümlerine göre değerlendirilir. Aynı üç kişinin aylarca görev dağılımı yaparak, çalıntı araçları belirli bir depoda toplayıp düzenli olarak sattığı iddia ediliyorsa, soruşturma örgüt kurma suçu yönüne genişleyebilir. Belirleyici olan etiket değil, delillerle ortaya konan yapıdır.

• Kast: Kurucu veya yönetici, suç işleme amacını bilerek ve isteyerek hareket etmelidir. Taksirle örgüt kurulamaz.
• Tamamlanma: Örgüt kurulduğu anda suç tamamlanır. Amaç suçların işlenmesi ayrıca aranmaz.
• Elverişlilik: Kâğıt üzerinde kalan, somut imkânı olmayan bir birliktelik bu şartı karşılamaz.

Örgüt Kurma Suçunun Cezası Ne Kadar? 7571 Sonrası Tablo

7571 sayılı Kanun 24 Aralık 2025’te kabul edildi ve 25 Aralık 2025 tarihli, 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanunun 20. maddesi, TCK 220’nin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarındaki ceza aralıklarını değiştirdi ve beşinci fıkraya yeni bir cümle ekledi. Değişiklik, yayım tarihinde yürürlüğe girdi (7571 m.39/b).

Tablodaki rakamlar temel cezadır. Hâkim önce TCK 61’deki ölçütlere göre temel cezayı belirler, ardından artırım ve indirim nedenlerini sırasıyla uygular. Hapis cezasının türleri ve infazı hakkında genel bilgi için hapis cezaları yazımız yol gösterir.

Örnek hesaplama

Silahlı bir yapıyı kuran kişi için temel ceza 5 ile 10 yıl arasındadır. 220/3 uyarınca bu ceza yarı oranında artırıldığında aralık 7 yıl 6 aydan 15 yıla çıkar. Silahlı örgüte üye olan kişide 2–5 yıllık temel ceza aynı oranda artırılır ve 3 yıl ile 7 yıl 6 ay arasında bir sonuç doğar. Bu hesap yalnızca silah artırımını gösterir; takdiri indirim veya etkin pişmanlık ayrıca hesaba katılır.

Ceza aralıklarının tarihsel seyri

TCK 220’deki ceza aralıkları son yıllarda iki kez yükseldi. Bu yüzden eski tarihli dosyalarda hangi kanunun uygulanacağı sonucu doğrudan değiştirir. Aşağıdaki tablo, mevzuat.gov.tr konsolide metnindeki dipnotlara göre hazırlanmıştır.

Lehe kanun karşılaştırması yalnızca ceza aralığına bakılarak yapılmaz. Silah artırımının oranı, çocuklara ilişkin yeni artırım ve 220/6’nın iptali de hesaba girer. Karşılaştırma, ilgili kanunların bütün hükümleri somut olaya ayrı ayrı uygulanarak yapılır.

Örgüt üyeliği süreklilik gösteren bir suç olduğundan, üyeliğin 25 Aralık 2025’ten önce başladığı ve sonra da sürdüğü iddia edilen dosyalarda ayrı bir sorun doğar. Suçun hangi tarihte sona erdiği, iddianamedeki suç tarihi ve delillerin kapsadığı dönemle birlikte incelenmelidir.

Dava zamanaşımı

Dava zamanaşımı (kamu davasının açılabileceği azami süre), TCK 66’ya göre suçun kanundaki cezasının üst sınırına bakılarak belirlenir; dosyadaki delillere göre nitelikli hâller de dikkate alınır (66/3). Güncel metinde kurma veya yönetme için üst sınır 10 yıl olduğundan süre 15 yıldır. Örgüt üyeliği için üst sınır 5 yıl olduğundan süre 8 yıldır. Örgüt silahlıysa artırılmış üst sınır 7 yıl 6 ay olur ve süre 15 yıla çıkar.

Örgüt Üyeliği ve Örgüte Yardım Arasındaki Fark

Örgüt üyeliği, örgütün amacını bilerek ve isteyerek onun hiyerarşik yapısına dahil olmaktır. Güncel metinde ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir (220/2). Üyeliğin kabulü için katılma iradesinin ve bunu gösteren somut faaliyetlerin delillerle ortaya konması gerekir. Örgüt mensuplarıyla akrabalık veya tanışıklık tek başına yeterli değildir.

TCK 220/7 ise hiyerarşik yapıya girmeden örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişiyi düzenler. Bu kişi üye gibi cezalandırılır, ancak ceza yardımın niteliğine göre üçte birine kadar indirilebilir. Yardımın bilinçli olması şarttır. Bağlantıdan habersiz yapılan olağan bir hizmet bu kapsama girmez.

Örneğin, çalıntı araçların saklandığı depoyu piyasa fiyatından kiraya veren ve kiracının kim olduğunu bilmeyen mal sahibi yardım eden sayılmaz. Aynı depo sahibinin, araçların nereden geldiğini bildiği hâlde yapıya düzenli olarak yer ve güvenlik sağladığı iddia ediliyorsa, yardım ile üyelik arasındaki ayrım tartışılır. Kişinin talimat alıp almadığı, faaliyetin sürekliliği ve yoğunluğu bu ayrımda belirleyicidir.

Silahlı Suç Örgütü ve Çocukların Araç Olarak Kullanılması

TCK 220/3’e göre örgüt silahlıysa kurma, yönetme ve üyelik cezaları yarı oranında artırılır. 7571’den önce bu oranı hâkim dörtte bir ile yarı arasında belirleyebiliyordu. Artık takdir alanı kalmadı ve artırım sabit orana bağlandı. Bu değişiklik de suç tarihine göre lehe kanun karşılaştırmasına dahil edilir.

7571 ile 220/5’e eklenen cümle yeni bir ağırlaştırıcı neden getirdi. Örgüt faaliyeti çerçevesindeki suçlarda çocuklar araç olarak kullanılırsa, yöneticilere verilecek ceza yarısından bir katına kadar artırılır. Aynı fıkra, örgüt yöneticilerinin örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen bütün suçlardan ayrıca fail olarak cezalandırılacağını da düzenlemeye devam eder.

Çocukların örgüt faaliyetinde kullanılmasının infaz boyutu da vardır. 7593 sayılı Kanunla değiştirilen 5275 sayılı Kanun m.107/5’e göre, 15 yaşını dolduruncaya kadar kurumda geçen bir günün iki gün sayılması kuralı, örgüt kurma suçundan (TCK 220) hükümlü olanlara uygulanmaz. Çocuklarla ilgili genel koruma çerçevesi için Çocuk Koruma Kanunu yazımıza bakabilirsiniz.

Örgüt Kurma Suçu ile Silahlı Örgüt (TCK 314) Farkı Nedir?

Örgütlü suçlulukla ilgili üç düzenleme sıkça karıştırılır. TCK 220 genel suç örgütünü düzenler. TCK 314, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçları işlemek amacıyla kurulan silahlı örgütü cezalandırır. TCK 316 ise örgüt kurulmadan, bu ağır suçları işlemek için maddi olgularla belirlenen bir anlaşmayı suç sayar.

TCK 314/4’e göre örgüt kurma suçuna ilişkin diğer hükümler silahlı örgüt bakımından da aynen uygulanır. Yardım etme, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan ayrıca cezalandırma ve etkin pişmanlık gibi kurallar böylece 314 dosyalarında da gündeme gelir. Bu suç tipinin ayrıntıları anayasal düzene karşı suçlar ve silahlı örgüt yazımızda yer alıyor.

Örgüt Adına Suç İşleme Hükmü Neden Uygulanmıyor?

Eski kaynaklarda sık rastlanan bir kural, örgüte üye olmadan örgüt adına suç işleyen kişinin ayrıca cezalandırılmasıydı. Bu kuralın hikâyesi iki Anayasa Mahkemesi kararından oluşur. İlk olarak 220/6’nın 6352 sayılı Kanunla getirilen hâli, AYM’nin 26.10.2023 tarihli E.2023/132, K.2023/183 sayılı kararıyla iptal edildi.

Kanun koyucu 7499 sayılı Kanunla hükmü yeniden yazdı. Yeni metin, örgüt adına suç işlemeyi iki yıl altı aydan altı yıla kadar hapis gerektiren bağımsız bir suç yaptı ve yalnızca silahlı örgütlerle sınırladı. TCK 314’e de paralel bir üçüncü fıkra eklendi. Bu iki hüküm de AYM’nin 5.11.2024 tarihli E.2024/81, K.2024/189 sayılı kararıyla iptal edildi.

Mahkeme, “örgüt adına işlenen suç” ifadesinin belirsiz olduğunu ve kuralların Anayasa’nın 38. maddesindeki kanunilik şartını karşılamadığını kabul etti. Karar 9 Ocak 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve altı ay sonra, 9 Temmuz 2025’te yürürlüğe girdi. Bugün TCK 220/6 metinde “iptal fıkra” olarak durur.

Örgüt Faaliyeti Çerçevesinde İşlenen Suçlar ve Propaganda

TCK 220/4’e göre örgüt faaliyeti çerçevesinde bir suç işlenirse fail bu suçtan da ayrıca cezalandırılır. Örgüt üyeliği cezası, yağma veya uyuşturucu madde ticareti gibi amaç suçların cezasına eklenir. Pek çok suç tipi, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmeyi ayrıca nitelikli hâl olarak da düzenler.

Bu düzenlemelerin ayrıntıları için 6136 sayılı Kanun ve silah kaçakçılığı, göçmen kaçakçılığı suçu ve terörizmin finansmanı yazılarımıza bakabilirsiniz. Her birinde örgüt artırımı ile TCK 220’deki ayrı örgüt suçunun birlikte uygulanıp uygulanamayacağı, ilgili özel hükme göre ayrıca değerlendirilir.

TCK 220/8 ise örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösteren, öven ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik eden propagandayı bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırır. Suç basın ve yayın yoluyla işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Bu fıkra 7571 ile değişmedi.

Etkin Pişmanlık: TCK 221 Kimlere Cezasızlık Sağlar?

TCK 221, örgütten ayrılmak ve dağılmasına katkı sunmak isteyenlere cezasızlık veya indirim tanır. Etkin pişmanlık (suç tamamlandıktan sonra failin zararı azaltan gönüllü davranışı) burada kişinin örgütteki konumuna ve bilgiyi hangi aşamada verdiğine göre farklı sonuç doğurur. 7571 bu maddeyi değiştirmedi.

Etkin pişmanlıktan yararlanan kişi hakkında bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine hükmolunur ve bu süre üç yıla kadar uzatılabilir (221/5). Madde aynı kişiye bir defadan fazla uygulanmaz (221/6). Etkin pişmanlık yalnızca örgüt suçunu etkiler; örgüt faaliyeti kapsamında işlenen diğer suçlar kendi hükümlerine göre değerlendirilir.

221/4’ün metni hâlâ “üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen” kişiden söz eder. Bu ifade, iptal edilen 220/6’nın kalıntısıdır. Örgüte bilerek yardım eden kişiler için etkin pişmanlık imkânı ise açıkça korunmuştur. Bilginin gönüllü olması ve örgütün yapısını ortaya koyacak nitelik taşıması aranır.

Örgüt Suçlarında Tutuklama, Dosya Kısıtlaması ve Elkoyma

Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK), örgüt suçlarını birçok koruma tedbiri bakımından katalog suç (kanunun özel tedbirlere izin verdiği suçlar listesi) olarak sayar. CMK 100/3’e göre suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu, 220’nin ikinci, yedinci ve sekizinci fıkraları hariç olmak üzere bu listededir. Kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeni var sayılabilir. Kanun, üyelik (220/2), yardım (220/7) ve propaganda (220/8) fıkralarını bu listenin dışında bırakmıştır. Bu fıkralarda tutuklama nedeninin ayrıca somut olgularla gösterilmesi gerekir.

Tutuklama kararına, öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK 268). Bu süre 7499 sayılı Kanunla yedi günden iki haftaya çıkarıldı. Tahliye istemleri kural olarak üç gün içinde karara bağlanırken, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda bu süre yedi gündür (CMK 105). Tutuklamanın genel şartları için tutuklama hangi hallerde olur yazımıza, gözaltı süreleri için yakalama ve gözaltı işlemleri yazımıza bakabilirsiniz.

CMK 153/2 uyarınca soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecekse, müdafiin dosyayı inceleme yetkisi hâkim kararıyla kısıtlanabilir. Kısıtlama, ifade tutanakları ve bilirkişi raporları gibi belgeleri kapsamaz (153/3). CMK 171/6 ise örgüt kurma, yönetme ve üyelik suçları ile örgüt faaliyeti çerçevesindeki suçlarda kamu davasının açılmasının ertelenmesini yasaklar.

Örgüt soruşturmalarında deliller çoğunlukla iletişim kayıtları, tanık beyanları, dijital materyaller ve mali hareketlerden oluşur. İfade ve sorgu aşamasında müdafi yardımı, sonraki süreci doğrudan etkiler. Soruşturma ve kovuşturma aşamalarındaki hukuki destek kapsamı için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) bu suçta nadiren gündeme gelir, çünkü 2 yıllık eşik ancak indirimlerle yakalanabilir. Bu kurum 31.07.2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi. Önceki metne ilişkin AYM iptali 30.09.2026’da yürürlüğe gireceğinden somut dosyada güncel metin kontrol edilmelidir.

Örgüt faaliyeti kapsamında planlanan bir suç icra aşamasına geçmişse suça teşebbüs ve gönüllü vazgeçme kuralları uygulanır. Örgüt kurma suçunun kendisi ise örgütün kurulduğu anda tamamlanır ve teşebbüs aşamasında kalan amaç suç, örgüt suçunun varlığını ortadan kaldırmaz.

Örgüt Kurma Suçu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu yazı 27 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre gözden geçirilmiştir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut olayda suç tarihi, deliller ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.