Yargıtay CGK Kararı: Haksız Tahrikte İndirim Oranı Makul Düzeyde Olmalı (2020/192 E.)

Haksız tahrik kabul edildiğinde indirimin oranı, haksız hareketin ağırlığıyla uyumlu olmalıdır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 20.01.2022 tarihli kararında, babalarına ve kadın akrabalarına yönelen haksız hareketler nedeniyle yaralama yapan sanıklar hakkında alt sınıra yakın indirimi yetersiz buldu ve hükmü bozdu. Aşağıda bu haksız tahrik Yargıtay kararı, künyesi, gerekçesi ve uygulamadaki karşılığıyla ele alınıyor.

Aynı kararda Kurul, birden fazla kemik kırığı ve kafa içi kanama bulunan bir olayda temel cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesini yerinde gördü. 2026 itibarıyla karar, tahrik indiriminin “en az oranda” uygulanmasına itiraz edilen dosyalarda doğrudan kullanılabilecek bir Genel Kurul içtihadıdır.

Haksız tahrik Yargıtay kararına konu olay ve yargılama süreci

Karara konu dosyada taraflar arasında miras paylaşımı ve borç ödemesi nedeniyle anlaşmazlık bulunmaktadır. 14.07.2014 günü bir çarşı içinde karşılaşan tarafların tartışması kavgaya dönüşmüş, mağdur yere düştükten sonra iki sanık mağdurun başına ve vücudunun çeşitli yerlerine tekme ve yumrukla vurmuş, tanıklar araya girmiştir.

Mağdurda kafa içi kanama ile burun ve üst çene kemiklerinde kırıklar oluşmuş, Adli Tıp raporunda kırıkların hayat fonksiyonlarını orta derecede etkilediği belirtilmiştir. Asliye ceza mahkemesi sanıkları TCK 86/1, 87/1-d, 29/1 ve 62/1 uyarınca 2 yıl 11 ay hapis cezasıyla cezalandırmış, temel cezayı 2 yıl 4 ay olarak belirlemiştir. Yargıtay 3. Ceza Dairesi hükmü vekâlet ücreti yönünden düzelterek onamış, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itiraz etmiştir.

Kararda çözülen hukuki sorun

Genel Kurul iki soruyu ele aldı. Birincisi, bir yıldan üç yıla kadar hapis öngören TCK 86/1 kapsamında temel cezanın 2 yıl 4 ay olarak belirlenmesinin isabetli olup olmadığıdır. İkincisi, haksız tahrik nedeniyle alt sınıra yakın yapılan indirimin olayın özelliklerine uygun düşüp düşmediğidir.

Yargıtay’ın değerlendirmesi

Temel ceza: Kurul, olayın işleniş biçimini, yerini ve zamanını, darbelerin yerini ve sayısını, mağdurda oluşan hayati tehlikeyi ve birden fazla kemik kırığını birlikte gözeterek alt sınırdan uzaklaşılmasını isabetli buldu. Bu yöndeki itiraz oy birliğiyle reddedildi.

Haksız tahrik oranı: Kurul, mağdurun sanıkların babasına, kız kardeşine ve halasına yönelik hareketlerinin sanıklarda hiddet ve şiddetli elem yaratacak nitelikte olduğunu kabul etti. İndirim oranının ise haksız hareketin işleniş şekli, yeri, niteliği, zamanı, yöresel koşullar ve tarafların durumu gözetilerek belirlenmesi gerektiğini vurguladı. Bu ölçütlere göre alt sınıra yakın indirim yeterli görülmedi; Kurul, indirimin

“makul veya makul seviyeye yakın bir ölçüde belirlenmesi gerektiği”

sonucuna ulaştı. Bu yönden itiraz kabul edildi, Özel Dairenin onama kararı kaldırıldı ve yerel mahkeme hükmü bozuldu. İlk müzakerede yasal çoğunluk sağlanamamış, karar ikinci müzakerede oy çokluğuyla verilmiştir. Karşı oydaki üyeler, haksız hareketin niteliğini ve yaralanmanın ağırlığını gerekçe göstererek asgari indirimin yerinde olduğunu savundu.

Kararın uygulamaya etkisi: kavga ve yaralama dosyalarında ne anlama gelir?

Karar, haksız tahrikin kabul edilmesiyle yetinilmemesi, oranının da ayrıca tartışılması gerektiğini gösteriyor. Uygulamada mahkemeler çoğu zaman tahriki kabul edip en düşük oranda indirim yapmaktadır. Savunma, haksız hareketin kime yöneldiğini, ne kadar ağır olduğunu ve sanıkta yarattığı etkiyi somut delillerle ortaya koyarak oranın yükseltilmesini isteyebilir.

Bu talep yerel mahkemede esas hakkındaki savunmada açıkça dile getirilmeli, karar sonrasında da istinaf ve temyiz dilekçelerinde ayrı bir başlık olarak işlenmelidir. Konunun genel kuralları için haksız tahrik indirimi yazımıza bakılabilir. Kararın diğer yüzü de dikkat çekicidir: yaralanmanın ağırlığı, tahrik indirimi artırılsa bile temel cezanın yüksek tutulmasını haklı kılabilir.

İlgili mevzuat ve benzer durumlar

İlk haksız hareketin kimden çıktığını ve ağırlığını gösteren deliller, indirim oranı tartışmasının temelini oluşturur.

Sık Sorulan Sorular

Diğer karar incelemeleri için İçtihatlar bölümüne, ceza hukukundaki genel konular için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına bakabilirsiniz.

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu inceleme 4 Kasım 2026 tarihinde hazırlanmıştır. Kararın tam metni için resmî kaynağa başvurulmalıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.