Mala Zarar Verme Suçu (TCK 151–152): Araç, Kapı ve Kamu Malına Zarar Cezası

Mala zarar verme suçu, başkasına ait taşınır veya taşınmaz bir malı kısmen ya da tamamen yıkmak, tahrip etmek, yok etmek, bozmak, kullanılamaz hale getirmek veya kirletmektir ve Türk Ceza Kanunu’nun 151. maddesinde düzenlenir. Park hâlindeki bir aracın çizilmesi, komşu kapısının kırılması ya da bir duvarın boyanması bu suçun gündelik örnekleridir. Zarar kamuya ait bir mala verilmişse ceza 152. maddeye göre ağırlaşır ve suç şikâyete bağlı olmaktan çıkar.

Bu yazıda temel ve nitelikli hâller arasındaki fark, zararın giderilmesinin cezaya etkisi, uzlaşma ve şikâyet süreleri ile hem zarar gören hem de hakkında şikâyet bulunan kişi için izlenecek adımlar anlatılıyor.

Mala Zarar Verme Suçu Hangi Fiillerle İşlenir?

TCK 151/1 altı ayrı hareketi sayar: yıkmak, tahrip etmek, yok etmek, bozmak, kullanılamaz hale getirmek ve kirletmek. Bunlardan birinin başkasına ait bir mal üzerinde kasten gerçekleştirilmesi yeterlidir. Kirletme de sayıldığı için, örneğin bir apartman duvarına sprey boyayla yazı yazmak da suçun konusu olabilir.

Suç yalnızca kasten işlenebilir. TCK 22/1’e göre taksirle işlenen fiiller ancak kanunun açıkça belirttiği hallerde cezalandırılır ve mala zarar vermenin taksirli hâli kanunda düzenlenmemiştir. Park ederken yanlışlıkla komşunun aracına sürten sürücü bu suçtan değil, hukuk hükümlerine göre tazminattan sorumlu olur. Kastın varlığı ise olayın koşulları, kamera kayıtları ve tanık anlatımlarıyla değerlendirilir.

Malın başkasına ait olması gerekir. Kendi malına zarar veren kişi bu suçu işlemez; ancak ortak mülkiyetteki bir mala zarar verilmesi, diğer paydaşlar bakımından suç oluşturabilir.

Mala Zarar Verme Cezası Ne Kadar?

Ceza, malın niteliğine ve fiilin işleniş biçimine göre değişir. Aşağıdaki tablo TCK 151–153’teki hâlleri özetler.

TCK 152/1’de ayrıca grev veya lokavt sırasında işçi ve işveren tarafının mallarına, siyasi partilerin ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının mallarına zarar verme de sayılır. İbadethanelere ve mezarlıklara zarar verme ise ayrı bir suçtur: Yıkma, bozma veya kırmada ceza bir yıldan dört yıla, kirletmede üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK 153).

Araç, Kapı ve Kamu Malı: Hangi Madde Uygulanır?

Bir kişinin özel aracının lastiklerini kesmek, aynasını kırmak veya kaportasını çizmek TCK 151/1 kapsamındadır ve araç sahibinin şikâyetine bağlıdır. Aynı fiil bir belediye otobüsüne veya kamu kurumuna ait bir araca yöneldiğinde, mal kamu hizmetine tahsis edilmiş olduğu için TCK 152/1-a gündeme gelir ve soruşturma resen yürütülür.

Apartman kapısı, komşunun paspası veya bahçe çiti gibi özel mallar da 151/1 kapsamındadır. Buna karşılık okul camı, park bankı, otobüs durağı, trafik levhası gibi kamunun yararlanmasına ayrılmış eşyalar 152/1-a’ya girer. Gece bir eve girilip kapı kırılmışsa, konut dokunulmazlığının ihlali ve varsa hırsızlık suçu ayrıca değerlendirilir; bu suç için hırsızlık suçu yazımıza bakabilirsiniz.

Mala Zarar Verme Benzer Suçlardan Nasıl Ayrılır?

Hırsızlıkta fail malı bulunduğu yerden alır; mala zarar vermede ise mal yerinde kalır ama zarar görür. Bir aracın camı kırılıp içindeki çanta alınırsa iki suç birlikte değerlendirilir. Başkasına ait bir arsanın sınırlarını değiştirmek veya taşınmazı işgal etmek ise mala zarar verme değil, TCK 154’teki hakkı olmayan yere tecavüz suçudur; bu suç şikâyet üzerine altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezası gerektirir.

Suç tamamlanmadan önce yakalanan kişi de sorumlu tutulabilir. Örneğin bir vitrin camını kırmaya çalışırken engellenen kişi hakkında, fiil elverişli hareketlerle icraya başlanmışsa teşebbüs hükümleri uygulanır ve ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir (TCK 35). Teşebbüs ve gönüllü vazgeçme ayrımı için suça teşebbüs yazımıza bakabilirsiniz.

Etkin Pişmanlık: Zararı Gidermek Cezayı Nasıl Etkiler?

TCK 168, mala zarar verme suçunda failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen gidermesini ödüllendirir. İndirim oranı, zararın hangi aşamada giderildiğine bağlıdır:

Kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlar. Bu nedenle soruşturma aşamasında yapılan ödeme daha yüksek indirim imkânı sağlar. Ödeme makbuzu, banka dekontu veya tamir faturası dosyaya sunulmalıdır. Zararın giderilmesi aynı zamanda HAGB için de aranan koşullardan biridir (CMK 231/6-c).

Akrabalar arasında işlenen mala zarar vermede özel bir hüküm vardır. Ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyun, aynı konutta yaşayan kardeşlerin zararına işlenirse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz; ayrılık kararı olan eşler, aynı konutta yaşamayan kardeşler gibi hâllerde ise şikâyet üzerine verilecek ceza yarı oranında indirilir (TCK 167).

Mala Zarar Verme Durumunda Ne Yapılmalı?

Zarar gören iseniz

1. Hasarı belgeleyin. Zarar gören malın fotoğrafını ve videosunu çekin, tamir için alınan teklif veya faturayı saklayın. Araçlarda ekspertiz raporu zararın miktarını gösterir.
2. Kamera ve tanıkları tespit edin. Site, işyeri veya araç içi kamera kayıtları belirli süre sonra silinebileceği için hemen talep edin.
3. Şikâyeti süresinde yapın. 151/1 hâlinde şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde savcılığa veya kolluğa yapılmalıdır (TCK 73, CMK 158).
4. Uzlaşma teklifini değerlendirin. Uzlaştırmacı teklif yaptığında yedi gün içinde karar bildirilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, aynı suç nedeniyle tazminat davası açılamaz (CMK 253/19). Bu yüzden zararın tamamı uzlaşma edimine yansıtılmalıdır. Genel çerçeve için ceza davalarında uzlaşma yazımıza bakabilirsiniz.

Hakkınızda şikâyet varsa

1. İfadede susma hakkınız ve müdafi yardımından yararlanma hakkınız vardır; müdafi seçecek durumda değilseniz istemeniz hâlinde baro tarafından görevlendirilir (CMK 147, 150/1). Bu aşamada bir avukattan destek almak süre kaybını önler.
2. Zararın giderilmesini erken planlayın: Kovuşturma başlamadan tam ödeme, TCK 168/1’deki en yüksek indirimi mümkün kılar.
3. Olayın kaza sonucu, yani taksirle gerçekleştiğini gösteren deliller varsa bunları sunun; taksirli mala zarar verme suç değildir.

Olası Sonuçlar: HAGB, Erteleme ve Görevli Mahkeme

Temel hâlde hapis ve adli para cezası seçimlik olduğundan hâkim doğrudan adli para cezasına hükmedebilir; hapsi seçerse bu ceza artık adli para cezasına çevrilemez (TCK 50/2). Cezanın üst sınırı iki yılı aştığından basit yargılama usulü uygulanmaz (CMK 251). Seçenek yaptırımlar için hapis cezaları yazımıza, süreçlerin genel çerçevesi için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına bakabilirsiniz.

Mala Zarar Verme Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu yazı 27 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut olayda suç tarihi, deliller ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.