Yargıtay CGK Kararı: TCK 188/4-b’de 200 Metre Mesafe Nasıl Ölçülür? (2022/370 E.)

Uyuşturucu ticaretinin ibadethane, okul veya yurt gibi yerlere 200 metreden yakın bir yerde işlendiğinin kabul edilmesi için mesafenin şüpheye yer bırakmayacak biçimde ölçülmesi gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 13.12.2023 tarihli kararında, ölçüm yöntemini açıklamayan bir krokiye dayanılarak cezanın artırılmasını eksik araştırma saydı. Aşağıda bu TCK 188/4-b 200 metre Yargıtay kararı, künyesi, gerekçesi ve uygulamadaki karşılığıyla ele alınıyor.

Kurul direnme hükmünü oy birliğiyle bozdu. Olay Ankara Yenimahalle’de geçti ve kroki, harita uygulamasından alınan bilgilerle hazırlanmıştı. 2026 itibarıyla TCK 188/4-b uygulanan dosyalarda mesafe tespitine itiraz için temel başvuru kararlarından biridir.

TCK 188/4-b 200 metre Yargıtay kararına konu olay ve yargılama süreci

Polis, 27.04.2019 tarihinde Ankara Yenimahalle’de bir sokakta uyuşturucu satıldığı ihbarı üzerine bölgeyi izlemeye aldı. Sanık, suç konusu esrarı eline aldığının görülmesi üzerine yakalandı ve sekiz parça esrarı görevlilere teslim etti. Dosyadaki olay yeri krokisinde suç yerinin bir camiye yürüme mesafesinin 161 metre olduğu yazıyordu. Kroki, açık kaynak harita uygulamasından elde edilen bilgilerle hazırlanmış, ölçümün nasıl yapıldığı ise açıklanmamıştı.

Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi sanığı 12 yıl 6 ay hapis ve adli para cezasına mahkûm etti; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi uygulanan bendi 188/4-b olarak düzelterek istinafı reddetti. Yargıtay 10. Ceza Dairesi, keşif yapılarak mesafenin mutat ulaşıma göre belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle hükmü bozdu. Yerel mahkeme krokinin yeterli olduğunu belirterek direndi ve dosya Ceza Genel Kuruluna geldi.

Kararda çözülen hukuki sorun

Uyuşmazlık, sanık hakkında eksik araştırmayla hüküm kurulup kurulmadığıydı. Daha somut bir ifadeyle Kurul, TCK 188/4-b uyarınca cezanın yarı oranında artırılabilmesi için suç yerinin camiye uzaklığının nasıl tespit edilmesi gerektiğini ve harita uygulamasına dayalı bir krokinin bu iş için yeterli olup olmadığını cevaplayacaktı. Nitelikli hâl cezayı ciddi biçimde ağırlaştırdığı için mesafe sorunu, sonucu doğrudan etkileyen bir konudur.

Yargıtay’ın değerlendirmesi

Ceza Genel Kurulu önce nitelikli hâlin koşullarını açıkladı. Suçun, kanunda sayılan yerlere 200 metreden yakın mesafedeki umuma açık bir yerde işlenmesi ve bu yerlerin faaliyetlerine devam ediyor olması gerekir. Başlangıç noktası olarak en yakın sınır esas alınır. Arazi düz ve engelsizse ölçüm düz bir hat üzerinden yapılır; arada engeller varsa mutat ulaşım yolları dikkate alınır. Kurul bu ölçünün ulaşılabilirlik yaklaşımının doğal sonucu olduğunu belirtti ve hesaplamada “Mutad yaya yolu kullanılarak gidilebilecek en kısa mesafenin dikkate alınması” gerektiğini vurguladı.

Kurula göre nitelikli hâl sanık aleyhine sonuç doğurduğundan, eylemin bu mesafe içinde işlendiği kesin olarak tespit edilmelidir ve bu konuda tereddüt bulunmamalıdır. Somut olaydaki kroki, ölçümün ne şekilde yapıldığına ilişkin bir açıklama içermediği ve tahmine dayandığı için bu esaslara uygun bulunmadı. Gerektiğinde keşif yapılarak mesafe kesin biçimde belirlenmeden hüküm kurulması eksik araştırma sayıldı. Direnme gerekçesi isabetsiz bulundu ve hüküm oy birliğiyle bozuldu.

Kararın uygulamaya etkisi: nitelikli hâl iddia edilen dosyalarda ne anlama gelir?

Karar, 188/4-b iddiası bulunan her dosyada mesafe tespitinin ayrıca denetlenmesi gerektiğini gösterir. Kolluk krokisinde yalnızca bir rakam yazması yeterli görülmez; ölçümün hangi noktadan hangi noktaya, hangi yol üzerinden ve hangi araçla yapıldığı açıklanmalıdır. Kuş bakışı krokiye ya da harita çıktısına dayanan tahmini ölçüm, savunma bakımından itiraz konusu yapılabilir.

İtiraz, mümkün olan en erken aşamada, ilk derece mahkemesinde keşif talebiyle ileri sürülmelidir. İstinaf ve temyiz dilekçelerinde de eksik araştırma gerekçesi olarak tekrar edilebilir; bu yollar için istinaf süreci yazımıza bakılabilir. Ayrıca okul, yurt veya ibadethanenin olay tarihinde gerçekten faaliyette olup olmadığı da araştırılması gereken bir koşuldur. Kararın sınırı şudur: mesafe keşifle 200 metrenin altında çıkarsa nitelikli hâl uygulanabilir; karar ölçüm yönteminin güvenilirliğini güvence altına alır. Ticaret suçunun temel unsurları için uyuşturucu ticareti suçu yazısı yol gösterici olabilir.

İlgili mevzuat ve benzer durumlar

Kararda öne çıkan ölçütler aşağıdaki tabloda toplanmıştır.

Aynı yaklaşım, okul veya yurt yakınında satış iddiası taşıyan dosyalar için de geçerlidir, çünkü hepsi aynı bentte düzenlenmiştir.

Sık Sorulan Sorular

Diğer karar incelemeleri için İçtihatlar bölümüne, ceza hukukundaki genel konular için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına bakabilirsiniz.

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu inceleme 4 Kasım 2026 tarihinde hazırlanmıştır. Kararın tam metni için resmî kaynağa başvurulmalıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.