Yargıtay CGK Kararı: Denetim Süresinde İkinci Kez HAGB Verilebilir mi? (2023/662)

Daha önce verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı kesinleşip denetim süresi başladıysa, yeni bir kasıtlı suçtan karar verilirken sanığa ikinci kez HAGB uygulanamaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 13 Aralık 2023 tarihli, 2020/353 Esas ve 2023/662 Karar sayılı kararında, belirleyici ölçünün ikinci suçun işlendiği tarih yerine karar tarihi olduğunu kabul etti. Aşağıda bu HAGB denetim süresi Yargıtay kararı, künyesi, gerekçesi ve uygulamadaki karşılığıyla ele alınıyor.

Karar oyçokluğuyla verildi. HAGB kararı almış ve hakkında yeni bir soruşturma başlayan herkes için denetim süresinin nasıl işlediğini anlamak bu nedenle önem taşıyor.

HAGB denetim süresi Yargıtay kararına konu olay ve yargılama süreci

Karara konu dosyada sanık 27 Eylül 2018 tarihinde trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu işledi. Asliye ceza mahkemesi 18 Aralık 2018 tarihinde 7 ay 15 gün hapis cezası verip hükmün açıklanmasını geri bıraktı; karar 28 Aralık 2018 tarihinde kesinleşti. Sanık bu arada, 25 Ekim 2018 tarihinde eşine karşı nitelikli kasten yaralama suçunu işlemişti.

Yaralama davasında 19 Mart 2019 tarihinde 3.000 TL adli para cezası verildi ve HAGB uygulanmadı. Adalet Bakanlığı, suçun önceki HAGB kesinleşmeden işlendiğini belirterek kanun yararına bozma talep etti. Yargıtay 3. Ceza Dairesi talebi reddetti; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine dosya Ceza Genel Kuruluna geldi.

Kararda çözülen hukuki sorun

Uyuşmazlık, hüküm tarihinde daha önce bir kez HAGB kararı verilmiş sanık hakkında ikinci kez HAGB kararı verilip verilemeyeceğiydi. Başsavcılığa göre esas alınması gereken, ikinci suçun işlendiği tarihti; ikinci suç ilk HAGB kesinleşmeden işlendiği için engel yoktu. Özel Daire ise CMK m.231/8 hükmünün ikinci cümlesine dayanarak aksi görüşteydi.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun değerlendirmesi

Genel Kurul önce kurumun niteliğini açıkladı. HAGB, kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasını sağlayan karma nitelikte bir kurumdur. Beş yıllık denetim süresi içinde yeni bir kasıtlı suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa hüküm ortadan kalkar ve kamu davası düşer. Denetim süresinde yeni bir kasıtlı suç işlenirse ise önceki hüküm açıklanır.

Genel Kurul, 6545 sayılı Kanun’la CMK m.231/8 hükmüne eklenen ikinci cümlenin lafzını ve gerekçesini inceledi. Gerekçeye göre ikinci suçun denetim süresi içinde işlenip işlenmediği belirleyici sayılmaz. Engel, ikinci yargılamada karar verilirken önceki HAGB kararının kesinleşmiş ve denetim süresinin başlamış olmasına göre belirlenir. Doktrindeki karşı görüş, madde gerekçesine aykırı bulunarak benimsenmedi.

Genel Kurul sınırlamanın yalnız kasıtlı suçlar için geçerli olduğunu, taksirli suçlarda diğer şartlar varsa yeniden HAGB verilebileceğini belirtti. Denetim süresini sorunsuz tamamlayıp davası düşen kişinin, süre bittikten sonra işlediği kasıtlı suçta da yeniden HAGB alabileceğini ekledi. Anayasa Mahkemesinin 2015 yılında bu kuralın iptali istemini reddettiğine de değinildi. Başsavcılık itirazı oyçokluğuyla reddedildi; dört üye karşı oy kullandı.

Kararın uygulamaya etkisi: HAGB dosyalarında ne anlama gelir?

Karar, HAGB kararı almış kişi için denetim süresinin pratik sonucunu netleştiriyor. Yeni bir kasıtlı suç isnadı varsa ve ikinci davada karar verildiği gün önceki HAGB kesinleşmiş durumdaysa, ikinci suç önceki kesinleşmeden önce işlenmiş olsa bile yeniden HAGB uygulanamaz. Bu durumda seçenekler, cezanın ertelenmesi ya da adli para cezasına çevirme gibi diğer kurumlar üzerinden değerlendirilir.

HAGB alanındaki düzenleme bu karardan sonra da değişti. Anayasa Mahkemesi 1 Haziran 2023 tarihli, E.2022/120, K.2023/107 sayılı kararıyla CMK m.231/5 hükmünün birinci cümlesi başta olmak üzere bazı kuralları iptal etti. Ardından 12 Mart 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7499 sayılı Kanun, CMK m.231 hükmünü yeniden düzenledi ve HAGB kararına karşı istinaf yolunu getirdi; denetim süresinde kasıtlı suç nedeniyle yeniden HAGB verilemeyeceğine ilişkin kural yeni metinde de korundu. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 7 Ocak 2026 tarihli, 2025/403 Esas ve 2026/21 Karar sayılı kararında, 1 Haziran 2024 sonrasında bozma üzerine verilen HAGB kararının istinaf yoluna tabi olduğunu kabul etti. 2026 itibarıyla HAGB içeren her dosyada kanunun güncel metni ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.

İlgili mevzuat ve benzer durumlar

HAGB kararı CMK m.231 uyarınca yalnız bu amaca mahsus bir sisteme kaydedilir ve ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim ya da mahkeme tarafından görülebilir. Bu nedenle adli sicil kaydı ile HAGB kaydı arasındaki fark, yeni bir dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Diğer karar incelemeleri için İçtihatlar bölümüne, ceza hukukundaki genel konular için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına bakabilirsiniz.

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu inceleme 4 Kasım 2026 tarihinde hazırlanmıştır. Kararın tam metni için resmî kaynağa başvurulmalıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.