Hayvan Öldürme ve Hayvana Eziyet Cezası: 5199 M. 28/A, 7332 ve 7527 Sonrası Durum

Hayvan öldürme, 2021’den bu yana Türk Ceza Kanunu’nda değil, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 28/A maddesinde suç olarak düzenlenir. Bir ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüren kişiye altı aydan dört yıla kadar, hayvana işkence eden veya acımasız ve zalimce muamelede bulunan kişiye altı aydan üç yıla kadar hapis verilir. Daha hafif kötü muamele hâlleri idari para cezasıyla yaptırıma bağlanır.

“Hayvan öldürmek TCK’da hangi madde?” sorusu hâlâ çok aranıyor. Cevap şaşırtıcı olabilir: TCK’da hayvanı öldürmeyi veya hayvana eziyeti doğrudan düzenleyen bir madde artık bulunmuyor. Bu yazı, 7332 sayılı Kanun’la yapılan geçişi, Hayvanları Koruma Kanunu’ndaki hayvan öldürme ve hayvana eziyet suçlarını, kabahatleri, 2024’teki 7527 değişikliklerini ve bir hayvana kötü muameleye tanık olan kişinin hangi kuruma nasıl başvurabileceğini anlatıyor.

Hayvan Öldürme TCK’da Hangi Madde? 7332 ile Gelen Değişiklik

2021 öncesinde sahipli bir hayvanı haklı bir neden olmaksızın öldürme, TCK’nın mala zarar verme başlıklı 151. maddesinin ikinci fıkrasında düzenleniyordu. Hayvan öldürme, hukuken bir malın zarar görmesi gibi ele alınıyordu. 9 Temmuz 2021 tarihli 7332 sayılı Kanun bu fıkrayı yürürlükten kaldırdı ve hayvan öldürme ile hayvana eziyet suçlarını Hayvanları Koruma Kanunu’na eklenen 28/A maddesine taşıdı. Değişiklik 14 Temmuz 2021’de yürürlüğe girdi.

Bu nedenle bugün TCK 151’de yalnızca birinci fıkra (mala zarar verme) yürürlüktedir; “TCK 151/3” diye bir hüküm yoktur ve TCK’da hayvana eziyeti düzenleyen ayrı bir madde de bulunmaz. Mala zarar verme suçunun güncel hâli için mala zarar verme suçu yazısına bakabilirsiniz. İnsana karşı işlenen eziyet ise tamamen farklı bir suçtur ve TCK 96’daki eziyet suçu yazısında anlatılıyor.

Hayvan Öldürme Cezası: 5199 Sayılı Kanun m. 28/A

Madde 28/A, “Adli cezalar” başlığını taşır ve hayvan öldürme dahil hayvanlara karşı suçları beş ayrı fıkrada sayar. Aşağıdaki tablo, her fıkranın konusunu ve öngörülen cezayı özetler.

İkinci fıkradaki istisnalar önemlidir. Kanun, 12. maddedeki usulüne uygun hayvan kesimlerini ve 13. maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen hâlleri bu suçun dışında tutar. İkinci ve üçüncü fıkra istisnaları 7527 sayılı Kanun’la eklenmiştir. Kanunun “ev hayvanı” ve “evcil hayvan” tanımları m. 3’te yer alır; yabani hayvanlar bakımından 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu gibi özel kanunlar saklıdır (m. 31).

Hayvana Eziyet Suç mu, Kabahat mi?

Bu ayrım en çok karıştırılan noktadır. Hayvanları Koruma Kanunu’nun 14. maddesi hayvanlarla ilgili yasakları sayar. Bunlardan bazıları suç, bazıları kabahattir. Hayvana eziyet, ağırlığına göre iki farklı rejime tabidir:

• Suç: Bir ev hayvanına veya evcil hayvana işkence yapmak ya da acımasız ve zalimce muamelede bulunmak (m. 14/1-m ile m. 28/A/4). Ceza altı aydan üç yıla kadar hapistir.
• Kabahat: Hayvanlara kasıtlı olarak kötü davranmak, dövmek, aç ve susuz bırakmak, aşırı soğuğa veya sıcağa maruz bırakmak, bakımlarını ihmal etmek (m. 14/1-a). Bu fiillere m. 28/1-j uyarınca hayvan başına idari para cezası verilir.

Bir hayvana eziyet olayında, davranışın işkence veya “acımasız ve zalimce muamele” düzeyine ulaşıp ulaşmadığı, olayın özelliklerine, hayvanda oluşan zarara ve veteriner hekim raporuna göre belirlenir. Örneğin bir köpeği gün boyu suyu olmadan güneş altında bağlı bırakan kişi ile bir kediye bilerek ve tekrar tekrar acı veren kişi arasındaki fark, bu iki rejim arasındaki farka karşılık gelir.

İdari Para Cezaları: Terk, Kötü Muamele ve Trafik

Hayvanları Koruma Kanunu’nun 28. maddesi, hayvana eziyetin hafif biçimleri ve terk gibi fiiller için idari para cezalarını düzenler. Kanun metnindeki tutarlar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır (Kabahatler Kanunu m. 17/7); bu yüzden güncel tutar, cezanın verildiği yıla göre hesaplanır. Aşağıdaki tablo kanun metnindeki tutarları gösterir.

Kabahati veteriner hekim, veteriner sağlık teknisyeni, hayvan koruma derneği veya vakfı üyeleri ya da hayvanlara bakmakla görevlendirilen kişiler işlerse ceza iki kat artırılır (m. 28). Fiilin tekrarında para cezaları bir kat, daha fazla tekrarında üç kat artırılarak verilir (m. 30). Bu cezaları, Kanun’un 17. maddesindeki denetime yetkili merci verir (m. 25).

7527 Sayılı Kanun ile Sahipsiz Hayvanlar Konusunda Ne Değişti?

30 Temmuz 2024 tarihli 7527 sayılı Kanun, 2 Ağustos 2024’te yürürlüğe girdi ve özellikle sahipsiz köpekler konusunda yeni bir çerçeve getirdi. Öne çıkan değişiklikler şunlardır:

• “Sahipli hayvan” tanımı: Bakımı, aşıları ve periyodik sağlık kontrolleri yapılan ve Bakanlık veri tabanına kaydedilen ev hayvanları olarak yeniden tanımlandı (m. 3/1-j).
• Ötanazi: Bakımevine alınan köpeklerden insan ve hayvan sağlığı için tehlike oluşturan, olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunan ya da sahiplenilmesi yasak olanlara 5996 sayılı Kanun’daki tedbir uygulanır (m. 13).
• Yeni yasak: Yerel yönetimler adına toplanan sahipsiz hayvanları bakımevi dışında bir yere terk etmek yasaklandı (m. 14/1-o).
• Belediyelerin yükümlülüğü: Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31 Aralık 2028’e kadar hayvan bakımevi kurmakla yükümlüdür (geçici m. 4).
• Kayıt: Kedi ve köpek sahipleri hayvanlarını en geç 31 Aralık 2025’e kadar dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına aldırmak zorundadır (geçici m. 4).

Hayvanları Koruma Kanunu m. 6’ya göre sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanları kanuni istisnalar dışında öldürmek yasak olmaya devam ediyor. Bu nedenle 7527 değişikliği, sokakta gerçekleşen hayvan öldürme olayları bakımından 28/A/2’deki suçu ortadan kaldırmamıştır; kanunun tanıdığı istisnalar yalnızca maddede sayılan hâllerle sınırlıdır.

Hayvana Eziyet veya Hayvan Öldürme Olayına Tanık Olursanız Ne Yapmalı?

1. Hayvanın güvenliğini önceleyin. Yaralı bir hayvan varsa en yakın veteriner hekime veya belediyenin ilgili birimine ulaşın. Kendinizi tehlikeye atmayın.
2. Delili kayıt altına alın. Hayvana eziyet veya hayvan öldürme şüphesi varsa tarih ve saat bilgisi olan fotoğraf veya video çekin; tanıkların iletişim bilgilerini not edin. Veteriner hekim muayene ederse rapor isteyin.
3. Doğru kuruma başvurun. Olay devam ediyorsa 112 Acil Çağrı Merkezi aranabilir; bu durum suçüstü hâli olduğundan soruşturma genel hükümlere göre yürür. Aksi hâlde Tarım ve Orman Bakanlığı il veya ilçe müdürlüğüne yazılı başvuru yapılabilir; müdürlüğün Cumhuriyet başsavcılığına başvurusu muhakeme şartıdır (m. 28/A).
4. Sahipli hayvanda şikâyet hakkını kullanın. İkinci ila beşinci fıkradaki suçlar başkası tarafından sahipli bir hayvana karşı işlenmişse, hayvan sahibinin şikâyeti üzerine de soruşturma yapılır. Süreç için suç duyurusu nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz.
5. Kararı takip edin. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı suçtan zarar gören, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK 173/1). Ayrıntılar KYOK’a itiraz yazısında yer alıyor.

Hayvan Öldürme Davası: Usul, Mahkeme ve Olası Sonuçlar

Örneğin hayvan öldürme suçunun 28/A/2’deki temel hâlinde üst sınır dört yıldır ve zamanaşımı sekiz yıldır. Aynı suç birden fazla hayvana karşı aynı anda işlenirse üst sınır altı yıla çıkar; nitelikli hâl dikkate alındığından zamanaşımı on beş yıl olur. Hesaplama ayrıntıları için dava zamanaşımı yazısına, cezanın ertelenmesi için hapis cezasının ertelenmesi rehberine, HAGB için hükmün açıklanmasının geri bırakılması yazısına bakabilirsiniz.

Hayvan Öldürme ve Hayvana Eziyet Hakkında Sık Sorulan Sorular

Ceza soruşturması ve kovuşturmasının genel işleyişi için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına göz atabilirsiniz.

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu yazı 10 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut olayda suç tarihi, deliller ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.