İzinsiz Yatırım Danışmanlığı, Yatırım Fonu ve Kripto Platformları: SPK Ceza Sorumluluğu

Ücretli bir sinyal grubuna katılmak, birine portföyünü emanet etmek ya da yurt dışı merkezli bir platformda kripto varlık almak, ilk bakışta bireysel birer finansal tercih gibi görünür. Ancak bu hizmetleri sunan kişi ya da kurumun gerekli yetkisi yoksa, olay ceza hukukunun konusu olabilir.

Aşağıda 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun izinsiz faaliyet düzenlemesini, kripto varlık hizmetlerine ilişkin genel çerçeveyi, hem hizmeti sunan hem de zarar gören kişi bakımından süreci ve sık sorulan noktaları ele alıyorum.

İzinsiz yatırım danışmanlığı nedir ve neden suç konusu olur?

Yatırım danışmanlığı, belirli bir kişinin ihtiyaçlarına ve risk tercihine göre belirli sermaye piyasası araçlarına ilişkin kişiye özel tavsiye verilmesidir. Genel nitelikteki yorumlar bu tanımın dışında kalırken, bireysel tavsiye yetkilendirme gerektirir. Bu yetki SPK tarafından verilir ve yalnızca kanunda sayılan kuruluşlar bu hizmeti sunabilir.

Yetkisiz kişilerin ücret karşılığı bireysel tavsiye vermesi, kapalı gruplarda hisse ve kripto sinyali satması ya da başkası adına hesap yönetmesi, 109. madde kapsamında inceleme konusu olabilir. Önemli olan, faaliyetin süreklilik, ücret ve kişiye özel yönlendirme gibi özelliklerle yürütülüp yürütülmediğidir.

İzinsiz yatırım fonu ve ortaklık payı toplamak ne anlama gelir?

Kamudan para toplayarak ortak bir havuz oluşturmak, getiri vaadiyle yatırım fonu benzeri yapılar kurmak ya da halka açık olmayan bir şirket için izinsiz sermaye toplamak da aynı maddenin alanına girebilir. Bu tür yapılar sıklıkla yüksek ve düzenli getiri anlatısıyla pazarlanır.

Kimi dosyalarda hizmet baştan beri yetkisiz biçimde sunulur, kimi dosyalarda ise başlangıçta gerçek bir faaliyet varken sonradan sürdürülemeyen bir düzen ortaya çıkar. Bu ayrım, dosyanın yalnızca 109. madde kapsamında mı yoksa nitelikli dolandırıcılıkla birlikte mi değerlendirileceğini etkiler. İlgili tartışma için nitelikli dolandırıcılık bentleri yazısına bakılabilir.

Kripto platformları bakımından hangi düzenleme uygulanır?

Kripto varlık alım satımı uzun süre özel bir yasal düzenleme olmadan ilerledi. 7518 sayılı Kanun ile SPK Kanunu’na kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin hükümler eklendi. Bu düzenlemeye göre platform işletmek, saklama hizmeti vermek ya da alım satım aracılığı yapmak, gerekli yetkilendirme ve izin süreçlerine bağlandı. Madde numaralarına girmeden söylemek gerekirse, yetkisiz biçimde bu hizmetleri sunanlar bakımından ceza ve idari yaptırım hükümleri öngörülmüştür.

Bir platformun yurt dışında kurulu olması sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Hizmetin Türkiye’deki kullanıcılara yönelik sunulması, erişim engeli ve soruşturma bakımından önem taşır. Dolandırıcılık niteliği taşıyan olaylarda ise kripto para dolandırıcılığı yazısındaki çerçeve devreye girer.

Hangi davranış hangi suç tipine yaklaşır?

Aşağıdaki tablo genel bir ayrım sunar. Somut olayda hukuki nitelendirmeyi savcılık ve mahkeme yapar.

Cezanın alt ve üst sınırları için güncel kanun metni esas alınmalıdır.

Zarar gören kişi ne yapabilir?

Parasını izinsiz bir yapıya yatıran kişi, ödeme dekontlarını, mesajlaşmaları, reklam görsellerini ve sözleşme benzeri belgeleri saklayarak savcılığa başvurabilir. Başvurunun nasıl yapılacağı suç duyurusu nasıl yapılır yazısında anlatılmıştır.

Soruşturma sürecinde zarar gören kişi, kovuşturma aşamasında katılan sıfatıyla yargılamaya katılabilir. Bu konuda katılan hakları yazısı yol gösterir. Banka hesaplarına yönelik tedbirler ve elde edilen varlığın tespiti, şartları varsa zararın bir bölümünün giderilmesi bakımından önem taşır, ancak sonuç dosyadaki delillere ve mal varlığının bulunabilmesine bağlıdır.

Hizmeti sunan kişi soruşturmada nasıl savunma kurar?

Şüpheli konumundaki kişi için ilk adım, hakkındaki iddiayı öğrenmek ve susma hakkı ile müdafi yardımını gözeterek ifadeye hazırlanmaktır. Savunmanın merkezinde çoğunlukla üç soru bulunur: yapılan faaliyet gerçekten bireysel danışmanlık mıydı, karşılığında ücret alındı mı ve yetkili bir kuruluş adına mı hareket edildi.

Genel eğitim içerikleri, kamuya açık bilgilendirme ve kişiye özel tavsiye arasındaki ayrım delillerle gösterilir. Kayıtların düzenli sunulması, şartları varsa kovuşturmaya yer olmadığı kararına imkân tanır. Örgütlü yapı iddiası bulunan dosyalarda ise süreç daha uzun ve karmaşık ilerler; bu başlık suç işlemek amacıyla örgüt kurma yazısında incelenmiştir.

İzinsiz faaliyet soruşturmasında süreç nasıl ilerler?

Bu tür dosyalar çoğunlukla SPK’nın tespiti, kullanıcı şikâyetleri ya da bankaların bildirimleriyle başlar. Savcılık, hesap hareketlerini, reklam içeriklerini, internet sitesi ve sosyal medya kayıtlarını toplar. Çok sayıda mağdurun bulunduğu dosyalarda süre uzayabilir, çünkü her ödemenin kaynağı ve akıbeti ayrı ayrı izlenir.

Soruşturmanın sonunda savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir ya da iddianame düzenleyebilir. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı itiraz mümkündür; bu yol kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz yazısında anlatılmıştır.

Dava aşamasında mahkeme, faaliyetin yetkisiz yürütülüp yürütülmediğini, bunun süreklilik taşıyıp taşımadığını ve sanığın rolünü değerlendirir. Yapının içindeki görev dağılımı, yani kimin kanal yönettiği, kimin ödeme topladığı, kimin reklam yaptığı, sorumluluğun belirlenmesinde önem taşır. Bu nedenle aynı dosyada yer alan kişilerin sıfatları birbirinden farklı değerlendirilebilir.

Sık Sorulan Sorular

Ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukukundaki diğer konular için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasını inceleyebilirsiniz.

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu yazı 3 Kasım 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.