Oyun Makinaları Suçu (1072 Sayılı Kanun): Cezası, Langırt İptali ve Kumar Farkı

Oyun makinaları suçu, rulet, tilt ve benzeri talihe bağlı ya da maharet isteyen oyun alet ve makinalarının umuma açık yerlerde bulundurulması, çalıştırılması, yurda sokulması veya imal edilmesidir (1072 sayılı Kanun m. 1). Kazanç amacı aranmaz. Cezası bir yıldan beş yıla kadar hapis ve yüz günden bin güne kadar adli para cezasıdır (m. 2).

Bir kahvehanenin köşesindeki jetonlu makine yüzünden işletmeciye ceza davası açılabilir mi sorusunun cevabı, çoğu zaman oyun makinaları hakkındaki 1968 tarihli 1072 sayılı Kanunda saklıdır. Kanunun tam adı Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makinaları Hakkında Kanundur. Kısa bir metindir ama ağır bir yaptırım öngörür ve kumar suçunu düzenleyen TCK 228 ile sık sık karıştırılır. İki düzenleme arasındaki temel fark, oyun makinaları bakımından kazanç amacının aranmamasıdır.

1072 sayılı Kanun oyun makinaları hakkında neyi yasaklar?

Kanunun 1. maddesi, TCK 228’in kapsamı dışında kalsa bile, umuma mahsus veya umuma açık yerlerde, hangi ad altında olursa olsun ve kazanç kastıyla oynanmasa dahi belirli oyun alet ve makinalarını bulundurmayı, çalıştırmayı, yurda sokmayı veya imal etmeyi yasaklar. Madde, kumara dönüşme riski taşıyan cihazların kamuya açık alanlarda yaygınlaşmasının önüne geçer.

Yasak kapsamındaki aletler kanunda üç özellikle tarif edilir:

• Rulet ve tilt gibi baht ve talihe bağlı ya da maharet isteyen aletler olmalıdır.
• Otomatik, yarı otomatik ya da el veya ayakla kullanılan türden olmalıdır.
• Bunların “benzerleri” de kapsama girer.

Bu yüzden cihazın adı değil, işleyişi belirleyicidir. “Oyun makinası” diye satılan bir cihaz, işleyişi itibarıyla talihe dayanıyorsa kapsama girebilir.

Yasak dört fiile bağlanmıştır: bulundurmak, çalıştırmak, yurda sokmak ve imal etmek. Kanunun lafzına göre makineyi umuma açık yerde yalnızca bulundurmak da yasak fiildir; ayrıca oynatılmış olması şart değildir. Makineyi yurt dışından getiren ya da üreten kişi, makinenin nerede kullanılacağından bağımsız olarak kanunun kapsamına girebilir. Gümrük mevzuatına aykırı getirme hâlinde kaçakçılık suçları da ayrıca gündeme gelebilir.

Umuma açık yer kavramı ve dernekler

Kanun yasağı “umuma mahsus veya umuma açık yerler” ile sınırlar. Kahvehane, oyun salonu, kafe, internet kafe ve benzeri herkesin girebildiği işyerleri tipik örneklerdir. Kanun ayrıca bir yorum kuralı koyar: spor kulüpleri, gençlik teşekkülleri ve dernekler bu kanunun uygulanmasında umuma açık yer sayılır (m. 1/2).

Bu hüküm, yalnızca üyelere açık olduğu gerekçesiyle dernek lokalinin yasağın dışında kaldığı savunmasını baştan kapatır. Örneğin, bir spor kulübünün lokalinde üyelerin boş vakitlerinde oynaması için konulmuş jetonlu bir makine de kanun bakımından kahvehanedeki makineden farksızdır.

Tamamen özel bir konut içindeki kullanım ise “umuma açık yer” unsuru bulunmadığı için 1072 sayılı Kanunun dışında kalır. Ancak aynı konutta kazanç amaçlı kumar oynatılıyorsa, kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçu (TCK 228) ayrıca gündeme gelebilir. Kanunun 1. maddesinin son fıkrası, 7470 sayılı T.C. Turizm Bankası Kanununun 18. maddesini saklı tutar; bu atfın bugünkü uygulanabilirliği somut olayda ayrıca araştırılmalıdır.

Langırt ibaresinin iptali

Kanunun başlığında hâlâ “langırt” kelimesi geçer, ancak bu ibare artık madde metninde yoktur. Anayasa Mahkemesi, 23.12.2015 tarihli ve E.2015/58, K.2015/117 sayılı kararıyla 1. maddenin birinci fıkrasındaki “langırt” ibaresini ve 2. maddeyi bu ibare yönünden iptal etmiştir. İptal 13.01.2016’da yürürlüğe girmiştir; mevzuat.gov.tr’deki güncel metinde ibare “(…)” olarak gösterilir.

İptal, Türk Ceza Kanunu‘ndaki lehe kanun ilkesi gereğince kararın yürürlüğünden önce işlenmiş langırt fiillerini de etkiler. TCK m. 7/1’e göre işlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimse cezalandırılamaz; verilmiş bir ceza varsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar. Uygulamada adli sicil ve infaz kayıtlarının düzeltilmesi için ilgili mercie başvurmak gerekebilir.

Oyun makinaları suçunun cezası ne kadar?

1072 sayılı Kanunun 2. maddesine göre kanuna aykırı hareket edenler bir yıldan beş yıla kadar hapis ve yüz günden bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Madde bugünkü hâlini 5728 sayılı Kanunla almış ve 08.02.2008’de yürürlüğe girmiştir. Aynı kanunla eski 3. ve 4. maddeler yürürlükten kaldırılmıştır.

Hapis ve adli para cezası birlikte verilir; biri diğerinin seçeneği değildir. Adli para cezasında bir gün karşılığı 100 ile 500 TL arasında belirlenir (TCK m. 52/2, 7499). Yani teorik aralık 10.000 TL ile 500.000 TL arasındadır. Hâkim gün sayısını suçun ağırlığına, gün karşılığını ise kişinin ekonomik durumuna göre belirler.

Kanunda ayrı bir müsadere hükmü yoktur. Bu nedenle suçta kullanılan makinalar için TCK m. 54’teki eşya müsaderesi uygulanır: iyi niyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen eşyanın müsaderesine hükmolunur. Örneğin, makineyi işletmeciye kiralayan ve kullanım şeklinden haberi olmayan bir kişi, iyi niyetini ispat ederek iade talep edebilir.

Oyun makinaları ile TCK 228 kumar suçu arasındaki fark

TCK 228/1, kumar oynanması için yer ve imkân sağlayan kişiyi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz günden aşağı olmamak üzere adli para cezası ile cezalandırır. Çocukların kumar oynaması için yer ve imkân sağlanırsa ceza bir kat artırılır (m. 228/2). Suç bilişim sistemleri kullanılarak işlenirse ceza üç yıldan beş yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezasıdır (m. 228/3). Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır (m. 228/4).

TCK 228/6’ya göre kumar, kazanç amacıyla icra edilen ve kâr ve zararın talihe bağlı olduğu oyunlardır (kumar: kazanç için oynanan, sonucu şansa bağlı oyun). 1072 sayılı Kanun ise daha geniştir; kazanç amacı olmasa bile umuma açık yerdeki oyun makinalarını yasaklar. Kanun metninin “Türk Ceza Kanununun 228 inci maddesinin kapsamı dışında kalsa bile” ifadesiyle başlaması bundandır.

Aynı olayda hem umuma açık bir yerde makine bulundurulmuş hem de bu makineyle kazanç amaçlı kumar oynatılmış olabilir. Böyle bir durumda iki normun birlikte mi, yoksa birinin öncelikli olarak mı uygulanacağı, fiilin tekliği ve normlar arasındaki ilişki dikkate alınarak belirlenir. İddianamede hangi hükmün uygulandığının kontrolü savunma açısından önemlidir.

Makinede oynayan kişiye ceza var mı?

1072 sayılı Kanun, makinede oynayan kişi için yaptırım öngörmez. Yaptırım, makineyi bulunduran, çalıştıran, getiren veya üreten kişiye yöneliktir. Kumar oynayan kişi ise Kabahatler Kanunu m. 34’e göre idari para cezasıyla karşılaşır ve kumardan elde edilen gelire el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verilir. İdari para cezası ve el koymaya kolluk, mülkiyetin kamuya geçirilmesine mülki amir karar verir.

Kanundaki tutar bin Türk lirasıdır. Bu tutar 7196 sayılı Kanunla belirlenmiştir ve Kabahatler Kanunu m. 17/7 uyarınca her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu nedenle kanundaki rakam 2026’da uygulanan tutarı göstermez; güncel tutar fiilin işlendiği yıla göre hesaplanmalıdır. İdari para cezasına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir (m. 27/1).

Çevrim içi oyunlar ve spor bahisleri

İnternet üzerinden oynatılan rulet, slot veya poker gibi kazanç amaçlı oyunlar 1072 sayılı Kanunun değil, çoğunlukla bilişim yoluyla kumar suçunun (TCK m. 228/3) konusudur, çünkü ortada umuma açık bir yerdeki fiziksel makine yoktur. Bu dosyalarda dijital delillerin toplanması ve incelenmesi belirleyicidir; genel çerçeve için bilişim suçları yazımıza bakılabilir.

Oyunun konusu futbol ya da başka bir spor müsabakasıysa özel düzenleme olan 7258 sayılı Kanun devreye girer. Bu kanundaki suçlar, oynayanlara verilen idari para cezası ve güncel tutarlar için yasa dışı bahis ve şans oyunları suçları yazımıza bakılabilir. 7258 m. 5’te iletişimin dinlenmesi ve gizli soruşturmacı gibi özel tedbirler bahis suçları ile TCK 228/3–4 için öngörülmüştür; 1072 sayılı Kanundaki suç bu sayımda yer almaz.

Şikâyet, uzlaştırma, zamanaşımı ve yargılama usulü

Oyun makinaları suçu şikâyete bağlı değildir; kolluk denetimi ya da ihbar üzerine savcılık kendiliğinden soruşturma başlatır. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir (5235 sayılı Kanun m. 11). Üst sınır beş yıl olduğundan dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e).

Seri muhakeme usulü

1072 sayılı Kanunun 2. maddesindeki suç, CMK m. 250/1-d uyarınca seri muhakeme usulü kapsamındadır (seri muhakeme: savcının teklif ettiği ve şüphelinin kabul ettiği indirimli yaptırımla dosyanın kısa yoldan bitirilmesi). Savcı usulü teklif eder, şüpheli müdafii huzurunda kabul ederse yaptırım yarı oranında indirilerek belirlenir. Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçunun birinci fıkrası da aynı usule tabidir (m. 250/1-a-8).

Seri muhakeme, suç iştirak hâlinde işlenmişse ve şüphelilerden biri kabul etmezse ya da kapsam dışındaki başka bir suçla birlikte işlenmişse uygulanmaz (CMK m. 250/11). Usulün ayrıntıları seri muhakeme usulü yazımızda anlatılmıştır.

Uzlaştırma yoktur, çünkü şikâyete bağlı olmayan özel kanun suçlarında uzlaştırma ancak kanunda açık hüküm varsa mümkündür (CMK m. 253/2) ve 1072 sayılı Kanunda böyle bir hüküm yoktur. Uzlaştırmanın genel işleyişi ceza davalarında uzlaşma yazımızda anlatılmıştır. Mahkûmiyet hâlinde, koşulları varsa, iki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir (TCK m. 51); bir yıl veya daha az ceza ise seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m. 50).

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m. 231/5 vd.) 31.07.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir. AYM’nin önceki metne ilişkin iptal kararı 30.09.2026’da yürürlüğe gireceğinden somut dosyada güncel metin kontrol edilmelidir.

Delil ve savunma bakımından dikkat edilecekler

Soruşturmalar çoğunlukla kolluğun işyeri denetimi ve makinalara el konulmasıyla başlar. Arama ve el koyma işlemlerinin CMK’daki usule uygun yapılıp yapılmadığı, tutanakların içeriği ve makinanın nitelik tespiti belirleyicidir. Cihazın baht ve talihe bağlı mı yoksa yalnızca beceri gerektiren bir eğlence aracı mı olduğu, çoğu zaman bilirkişi incelemesiyle ortaya konur.

İşyeri sahibi ile makineyi fiilen çalıştıran kişi farklı olabilir. Örneğin, dükkânı kiraya veren mal sahibi, işletmeci ve makineyi getirip hasılattan pay alan üçüncü kişi aynı dosyada şüpheli olabilir.

Her birinin bilgi ve kastı ayrı ayrı değerlendirilir; rolleri netleşmeden verilen ifadeler sonraki aşamalarda çelişkiye yol açabilir. Hapis cezalarının infazı ve türleri için hapis cezaları yazımıza, genel çerçeve için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfamıza bakılabilir.

Oyun makinaları hakkında sık sorulan sorular

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu yazı 27 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre gözden geçirilmiştir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut olayda suç tarihi, deliller ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.