Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu (TCK 179): Cezası, Alkol Sınırı ve Yargılama

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu, kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşımında başkalarının hayatını, sağlığını ya da malvarlığını tehlikeye düşüren davranışları cezalandıran bir genel tehlike suçudur (TCK m. 179). Ceza fıkraya göre değişir. İşarete veya sisteme müdahalede 1–6 yıl, aracı tehlikeli kullanmada 4 ay–2 yıl, emniyetli sürüş yeteneği yokken araç kullanmada 6 ay–2 yıl hapis öngörülür.

Yol kontrolünde alkol ölçümü 1,00 promilin üzerinde çıkan bir sürücü, çoğu zaman aynı gece iki ayrı dosyanın tarafı olur. Biri kolluğun düzenlediği idari para cezası, diğeri savcılığın başlattığı ceza soruşturmasıdır. Bu iki dosya farklı kanunlara dayanır, farklı merciler önünde ilerler ve birinin sonucu diğerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Suç, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 179. maddesinde düzenlenir; idari yaptırımlar ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ndan doğar.

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu nedir, neyi korur?

Madde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu‘nun “Topluma Karşı Suçlar” kısmında, “Genel Tehlike Yaratan Suçlar” bölümünde yer alır. Korunan şey belirli bir kişinin canı değil, kara, deniz, hava ve demiryolu ulaşımının güven içinde akmasıdır. Bu yüzden suçun oluşması için kimsenin ölmesi ya da yaralanması gerekmez. Kanun, zarar doğmadan önce müdahale etmeyi amaçlar.

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu üç ayrı fiili kapsar. Birinci fıkra ulaşım altyapısına yapılan müdahaleyi, ikinci fıkra aracın tehlikeli biçimde kullanılmasını, üçüncü fıkra ise emniyetli sürüş yeteneği olmadan araç kullanmayı cezalandırır. Üç fıkra da kasten işlenebilir. Taksirle yaratılan tehlike yalnızca deniz, hava ve demiryolu ulaşımında suçtur ve bu ayrım TCK 180’deki taksirli tehlike suçu yazımızda anlatılmıştır.

Fıkralar arasındaki kelime farkı uygulamada önem taşır. Birinci fıkra, failin “tehlikeye neden olmasını” arar; yani somut bir tehlikenin doğmuş olması gerekir.

İkinci fıkra ise aracın “tehlikeli olabilecek şekilde” kullanılmasından söz eder. Üçüncü fıkrada ölçüt, sürücünün aracı emniyetli kullanabilecek durumda olup olmadığıdır. Ceza tayininde genel kurallar için hapis cezalarının türleri ve infazı yazımıza bakılabilir.

İşaretlere ve teknik sisteme müdahale (TCK 179/1)

Birinci fıkra, ulaşımın güvenli akışı için konulmuş her türlü işareti değiştiren, kullanılamaz hâle getiren, yerinden kaldıran, yanlış işaret veren, geçiş, varış, kalkış ya da iniş yollarına bir şey koyan veya teknik işletim sistemine müdahale eden kişiyi cezalandırır. Bu davranışla başkalarının hayatı, sağlığı ya da malvarlığı bakımından bir tehlike doğmuşsa ceza bir yıldan altı yıla kadar hapistir.

Bu fıkrada fail çoğu zaman sürücü değildir. Örneğin, kavşaktaki dur levhasını söküp götüren, demiryolu hattına beton blok bırakan ya da sinyalizasyon yazılımına izinsiz erişen kişi bu kapsamda değerlendirilebilir. Levhanın sökülmesiyle gerçekten tehlikeli bir durumun oluşup oluşmadığı, olay yeri tespitleri ve bilirkişi incelemesiyle ortaya konur. Tehlike doğmamışsa fiil başka bir suç ya da kabahat olarak ele alınabilir.

Aracı tehlikeli şekilde sevk ve idare etmek (TCK 179/2)

İkinci fıkraya göre kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşım araçlarını kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare eden kişi cezalandırılır. 7550 sayılı Kanun’la bu fıkradaki cezanın alt sınırı üç aydan dört aya çıkarılmıştır. Güncel ceza dört aydan iki yıla kadar hapistir.

Uygulamada sıkça karşılaşılan örnekler kalabalık bir caddede ani ve ardışık şerit değiştirerek yarışmak, bölünmüş yolda ters yöne girmek ve kavşakta aracı kendi ekseni etrafında döndürmektir. Örneğin, gece saatlerinde bir bulvarda arkadaşlarına gösteri yapmak için aracıyla “drift” atan sürücü hakkında bu fıkra gündeme gelebilir.

Her trafik kuralı ihlali ise suç değildir. Kırmızı ışıkta geçmek, 2918 sayılı Kanun’da idari para cezasına bağlanmış bir kural ihlalidir; ayrıca suç oluşup oluşmadığı sürüşün bütününe bakılarak değerlendirilir.

Deniz ve hava araçları da bu fıkranın kapsamındadır. Kalabalık bir koyda yüzücülerin arasına yüksek hızla giren tekne kullanıcısı, kara trafiğindeki sürücü gibi TCK 179/2 kapsamında soruşturulabilir.

Alkollü araç kullanma ne zaman suç olur?

Üçüncü fıkra, alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle aracı emniyetli şekilde kullanamayacak hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişiyi cezalandırır. 7550 sayılı Kanun’dan önce bu fıkra ikinci fıkranın cezasına atıf yapıyordu. Artık bağımsız bir ceza vardır ve bu ceza altı aydan iki yıla kadar hapistir.

TCK 179/3’ün metninde bir promil sınırı yazmaz. Kanunun ölçütü, emniyetli sürüş yeteneğinin bulunmamasıdır. Promil eşiklerini 2918 sayılı Kanun’un 48. maddesi belirler.

Bu madde, 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca TCK 179/3’ün uygulanacağını açıkça söyler. Bu nedenle alkollü araç kullanma, eşiğe göre ya yalnızca idari yaptırım ya da idari yaptırımla birlikte ceza soruşturması doğurur.

“Başka bir neden” ifadesi de boş değildir. Uyku ilacı almış, aşırı yorgun ya da ciddi bir sağlık sorunu nedeniyle aracı kontrol edemeyecek durumda olan kişi de bu fıkranın kapsamına girebilir. Örneğin, reçeteli bir sakinleştirici aldıktan sonra yolda birkaç kez şerit dışına çıkan sürücü hakkında, kan tahlili ve hekim raporu birlikte değerlendirilir.

Ölçüm nasıl yapılır, ölçüme itiraz edilebilir mi?

2918 m. 48’e göre kolluk alkol ve uyuşturucu tespitinde teknik cihaz veya test kiti kullanır. Yaralanmalı, ölümlü ya da kolluğun müdahil olduğu maddi hasarlı bir kazaya karışan sürücünün ölçüme tabi tutulması zorunludur.

Cihaz ölçümüne itiraz eden ya da cihazla ölçüme izin vermeyen sürücü adli tıp kurumuna, adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlı bir sağlık kuruluşuna götürülür ve kan, tükürük ya da idrar örneği alınır. Bu işlemde CMK m. 75 (beşinci fıkrası hariç) uygulanır.

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma cezası ne kadar? (TCK 179 ve 7550)

7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 04.06.2025 tarihli ve 32920 sayılı Resmî Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanmıştır. Bu kanunun 12. maddesi TCK 179’un ikinci ve üçüncü fıkralarını değiştirmiştir. Birinci fıkradaki bir yıldan altı yıla kadar hapis cezası aynen korunmuştur.

Suç ile idari yaptırım arasındaki fark

Aynı davranış iki ayrı hukuki sonuç doğurabilir. Suç boyutunda soruşturmayı Cumhuriyet savcılığı yürütür ve hapis cezasına yalnızca ceza mahkemesi hükmedebilir. Kabahat boyutunda ise idari para cezası, sürücü belgesinin geri alınması ve aracın trafikten men edilmesi gibi yaptırımları kolluk uygular.

2918 m. 48, alkollü sürücüye idari para cezasının “fiili bir suç oluştursa bile” verileceğini açıkça söyler. Yani cezayı ödemek ceza soruşturmasını bitirmez. İdari para cezasına karşı başvuru yolu da farklıdır; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27’ye göre karar tebliğ veya tefhim edildiği tarihten itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Süre kaçırılırsa idari karar kesinleşir.

7574 sayılı Kanun ile artan idari yaptırımlar

7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 12.02.2026’da kabul edilmiş, 27.02.2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kanunun büyük bölümü yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş, 2918 m. 103’e ilişkin değişiklik ise 01.01.2027’de yürürlüğe girecektir. 7574, TCK 179’u değiştirmez; yalnızca 2918 sayılı Kanun’daki idari yaptırımları düzenler.

Uyuşturucu nedeniyle belgesi iptal edilen kişi, iptalden itibaren en az beş yıl geçmeden, 2918 kapsamındaki idari para cezalarının tamamı tahsil edilmeden ve psiko-teknik değerlendirme ile sağlık kurulu raporu şartları sağlanmadan sürücü kursuna başlayamaz. Geçici olarak geri alınan belgenin iadesi için de verilen idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması gerekir.

Ticari taşımacılık için ayrı bir kural vardır. 4925, 5216 ve 5393 sayılı kanunlar kapsamında yük veya yolcu taşıyan aracı kullanırken beş yıl içinde toplam üç kez alkol ya da ölçüm yaptırmama ihlali yapan sürücünün belgesi iptal edilir. Örneğin, servis minibüsü kullanan bir sürücü için bu eşik hususi otomobil sürücüsüne göre çok daha çabuk dolabilir, çünkü diğer araçlarda alkol sınırı 0,20 promildir.

Şikâyet, uzlaştırma ve görevli mahkeme

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu şikâyete bağlı değildir. Savcılık, tutanak ya da ihbar üzerine kendiliğinden harekete geçer. Suç, CMK m. 253’teki uzlaştırma (tarafların bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşması) listesinde yer almaz.

Hapis cezasının üst sınırı altı ayı aştığı için TCK m. 75’teki önödeme (ödeme yapılınca dava açılmaması) da uygulanmaz. Görevli mahkeme, üst sınır on yılı geçmediğinden asliye ceza mahkemesidir (5235 sayılı Kanun m. 11–12).

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi ve seri muhakeme

Üst sınırı üç yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda savcı, CMK m. 171/2 uyarınca kamu davasının açılmasını beş yıl süreyle erteleyebilir (kamu davasının açılmasının ertelenmesi: yeterli şüpheye rağmen davanın beş yıl bekletilmesi). Bunun için şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezasına mahkûm olmamış olması ve varsa zararın giderilmesi gibi koşulların birlikte bulunması gerekir. TCK 179/2 ve 179/3 bu sınırın içindedir.

Erteleme kararı verilmezse CMK m. 250/1-a-3 uyarınca TCK 179’un ikinci ve üçüncü fıkraları için seri muhakeme usulü uygulanır. Savcı usulü teklif eder, şüpheli teklifi müdafii huzurunda kabul ederse yaptırım yarı oranında indirilerek belirlenir. Suç, kapsam dışındaki başka bir suçla birlikte işlenmişse bu usul uygulanmaz. Ayrıntılar seri muhakeme usulünün işleyişi yazımızda yer alır.

Dava açılırsa, üst sınırı iki yıl veya daha az olan 179/2 ve 179/3 bakımından asliye ceza mahkemesi CMK m. 251’deki basit yargılama usulünü de uygulayabilir. Bu usulde duruşma yapılmaz ve mahkûmiyet hâlinde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir. Birinci fıkradaki suç için ise genel hükümlere göre yargılama yapılır. Bu usulün koşulları basit yargılama usulü yazımızda anlatılmıştır.

Hapis cezası paraya çevrilebilir mi, ertelenebilir mi?

Hükmedilen ceza bir yıl veya daha azsa kısa süreli hapis cezasıdır ve TCK m. 50 uyarınca adli para cezasına ya da başka seçenek yaptırımlara çevrilebilir. Bu seçeneklerden biri de ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınmasıdır. Adli para cezasında bir gün karşılığı 100 ile 500 TL arasında belirlenir (TCK m. 52/2). İki yıl veya daha az süreli hapis cezası, koşulları varsa TCK m. 51’e göre ertelenebilir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m. 231/5 vd.), 31.07.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir; AYM’nin önceki metne ilişkin iptal kararı 30.09.2026’da yürürlüğe gireceğinden somut dosyada güncel metin kontrol edilmelidir. Tutuklama ise bu suçta istisnaidir; koşulları için tutuklamanın hangi hâllerde mümkün olduğu yazımıza bakılabilir.

Kaza olursa hangi suçlar gündeme gelir?

Tehlike bir yaralanmaya ya da ölüme dönüşürse dosyanın ağırlık merkezi değişir. Taksirle yaralama (TCK m. 89/1) 7571 sayılı Kanun’la 25.12.2025’ten itibaren dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir. Taksirle öldürmenin temel cezası ise iki yıldan altı yıla kadar hapistir (TCK m. 85/1). Sürücü neticeyi öngörmüş ama istememişse bilinçli taksir söz konusu olur ve ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m. 22/3).

Trafik düzeninin gerektirdiği özen yükümlülüğüne aykırılıkla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyette mahkeme, üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere sürücü belgesinin geri alınmasına da karar verebilir (TCK m. 53/6). Ölümlü kazalarda ceza sorumluluğu için taksirle öldürme suçu yazımıza bakılabilir. Taksirle yaralama uzlaştırma kapsamındadır; alkollü araç kullanma ise değildir. Bu fark, aynı olaydan doğan iki suçun farklı usullerle ilerlemesine yol açabilir.

Uyuşturucu madde tespit edilen sürücü için ayrıca madde bulundurma ya da kullanma boyutu soruşturulabilir. Bu konuda uyuşturucu madde imal ve ticareti suçu yazımız fikir verir. Sahte plaka ya da başkasına ait kimlikle yapılan işlemler ise başkasına ait kimlik bilgilerinin kullanılması suçunu oluşturabilir. Ceza yargılamasına ilişkin genel çerçeve ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfamızda yer alır.

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma hakkında sık sorulan sorular

Yazar hakkında

Av. Ahmet Gökhan Mutlu

Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.

Bu yazı 27 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre gözden geçirilmiştir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut olayda suç tarihi, deliller ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.