Alkollü Araç Kullanma Cezası 2026: Promil Sınırları, Ehliyet Geri Alma ve TCK 179/3
Bu yazıda ele alınan konular
İlgilendiğiniz bölüme doğrudan geçebilir veya makaleyi baştan sona okuyabilirsiniz.
- Alkollü Araç Kullanma Yasağı ve Promil Sınırı
- Alkollü Araç Kullanma Cezası 2026: Tekrar Eden İhlaller
- Varsayımsal hesap örneği
Alkollü araç kullanma, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48. maddesine göre hususi otomobil sürücüleri için 0,50 promilin, diğer araç sürücüleri için 0,20 promilin üzerinde alkollü olarak araç sürmektir. İlk ihlalde 25.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay geri alınır; 1,00 promilin üzerinde ayrıca TCK 179/3 uygulanır.
12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanun, KTK 48’deki tutarları ve bazı usul kurallarını baştan değiştirdi; değişiklikler 27 Şubat 2026’da yürürlüğe girdi. Bu yazı alkollü araç kullanma hâlinde uygulanan idari yaptırımları, tekrar eden ihlallerde artan cezaları, ölçüm yaptırmamanın sonucunu ve ceza davası açılan durumları güncel metne göre anlatır. TCK 179’un suç olarak ayrıntıları için trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu yazısına bakılabilir.
Kısaca
- Promil sınırı: hususi otomobilde 0,50, diğer araçlarda 0,20; aday sürücüde araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promil üzeri belge iptali sebebidir (KTK 48/5, ek m. 17).
- Son beş yıl içinde 1. ihlal: 25.000 TL ve 6 ay; 2. ihlal: 50.000 TL ve 2 yıl; 3. ve sonraki: 150.000 TL ve her seferinde 5 yıl sürücü belgesi geri alma (KTK 48/5).
- 1,00 promilin üzerinde ayrıca TCK 179/3 uyarınca 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası gündeme gelir (KTK 48/6).
- Ölçüm yaptırmayan sürücüye 150.000 TL ceza verilir ve belgesi 5 yıl geri alınır (KTK 48/9).
- Kaçırılmaması gereken süre: idari para cezasına karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza merciine başvurulmazsa karar kesinleşir (Kabahatler Kanunu m. 27).
Alkollü Araç Kullanma Yasağı ve Promil Sınırı
KTK 48’in ilk fıkrası, alkollü olan sürücülerin karayolunda araç sürmesini yasaklar. Yaptırım ise ölçülen promil değerine ve aracın cinsine göre değişir:
| Sürücü / araç | Promil sınırı | Dayanak |
|---|---|---|
| Hususi otomobil sürücüsü | 0,50 promil üzeri | KTK 48/5 |
| Hususi otomobil dışındaki araçlar (ticari, kamyon, otobüs, motosiklet vb.) | 0,20 promil üzeri (alt sınır 0,21) | KTK 48/5 |
| Aday sürücü (ilk iki yıl) | Araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promil üzeri: belge iptali | KTK ek m. 17 |
| Tüm sürücüler | 1,00 promil üzeri: ayrıca TCK 179/3 | KTK 48/6 |
Aday sürücülük, ilk defa sürücü belgesi alanlar ile belgesi iptal edilip yeniden alanlar için belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl sürer. Bu dönemde araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanıldığının tespiti aday sürücü belgesinin iptal sebebidir. Ek madde 17, 24.7.2026 tarihli 7590 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş ve 31.7.2026’da yürürlüğe girmiştir.
Alkollü Araç Kullanma Cezası 2026: Tekrar Eden İhlaller
KTK 48/5’e göre alkollü araç kullanma yaptırımı, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içindeki geri alma sayısına göre artar. Kanun, fiil ayrıca bir suç oluştursa bile idari para cezasının verileceğini açıkça belirtir.
| 5 yıl içindeki ihlal | İdari para cezası | Sürücü belgesi geri alma | Ek yükümlülük |
|---|---|---|---|
| 1. ihlal | 25.000 TL | 6 ay | – |
| 2. ihlal | 50.000 TL | 2 yıl | Sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi |
| 3. ve sonraki ihlaller | 150.000 TL | Her seferinde 5 yıl | Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi |
Sürücü belgesi geri alma süreleri üst üste binmez: belge başka bir nedenle geçici olarak geri alınmışsa, bu süreler geçici alma süresinin bitiminde başlar. İkinci geri almada Sağlık Bakanlığınca verilen eğitime, üç ve daha fazlasında psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulma zorunluluğu vardır (KTK 48/11).
2026 değişikliği: 12.2.2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla KTK 48/5’teki tutarlar 700 TL’den 25.000 TL’ye, 877 TL’den 50.000 TL’ye ve 1.407 TL’den 150.000 TL’ye çıkarıldı; ölçüm yaptırmama (48/9), belge iadesi (48/13) ve ticari taşımacılıkta iptal (yeni fıkra) kuralları yeniden düzenlendi. Değişiklikler 27.2.2026’da yürürlüğe girdi. Kanundaki tutarlar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır (KTK ek m. 3); 2027’den itibaren güncel tutar ayrıca kontrol edilmelidir. Ceza davası yönünden suç tarihine göre lehe kanun (TCK m. 7) değerlendirilmelidir.
Varsayımsal hesap örneği
Örneğin son beş yılda hiç kaydı bulunmayan bir sürücü, hususi otomobilde 0,62 promil ile tespit edilsin. Promil sınırı 0,50 olduğu için 25.000 TL idari para cezası verilir ve belgesi altı ay geri alınır; 1,00 promili aşmadığı için KTK 48/6 yoluyla TCK 179/3 gündeme gelmez. Aynı sürücü iki yıl sonra 1,15 promil ile yeniden alkollü araç kullanma tespitine konu olursa, beş yıl içindeki ikinci ihlal olduğundan 50.000 TL ve iki yıl sürücü belgesi geri alma uygulanır, eğitim zorunluluğu doğar ve 1,00 promil aşıldığı için TCK 179/3 kapsamında ayrıca soruşturma başlatılır. Bu örnekteki tutarlar 2026 yılı kanun metnine göredir.
Aynı değerler ticari bir araçta ölçülseydi sonuç farklı olurdu: hususi otomobil dışındaki araçlarda promil sınırı 0,20 olduğundan 0,25 promil gibi daha düşük bir değer de idari yaptırım için yeterlidir.
Ticari araç sürücüleri için ayrı iptal kuralı
7574 ile eklenen fıkraya göre alkol sınırının (48/5) veya ölçüm yaptırmama kuralının (48/9) 4925 sayılı Kanun, 5216 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken son beş yıl içinde toplam üç defa ihlal edilmesi hâlinde sürücü belgesi iptal edilir. Belgeyi yeniden alabilmek için sürücü kursuna devam edip sınavı geçmek, geri alma süreleri kadar zamanın geçmesi, tüm idari para cezalarının ödenmiş olması ve psiko-teknik değerlendirme ile sağlık kurulu raporu gerekir.
Alkol Ölçümü Nasıl Yapılır? Kan Testi ve Ölçüm Yaptırmamak
Kolluk, alkolün kandaki miktarını tespit için teknik cihazlar veya test kitleri kullanır (KTK 48/2). Yaralanmalı, ölümlü ya da kolluğun müdahil olduğu maddi hasarlı bir trafik kazasına karışan sürücünün muayenesi zorunludur. Bu sürücülerden cihaz ölçümüne itiraz eden veya ölçüme izin vermeyenler en yakın Adli Tıp Kurumu birimine, adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşuna götürülür ve kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır; bu işlemde CMK 75 (beşinci fıkrası hariç) uygulanır (KTK 48/3). Kaza sonucu ölen veya cihaza üfleyemeyecek kadar yaralanan kişilerden de örnek alınır (48/4).
Alkollü araç kullanma şüphesiyle durdurulan sürücü için ölçüm yaptırmamanın sonucu ağırdır: kolluk tarafından alkol veya uyuşturucu tespiti için ölçüm yaptırmayan sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır (KTK 48/9). Bu tutar ve süre, 0,50 promili aşan ilk ihlaldeki yaptırımdan belirgin biçimde ağırdır.
Uygulamada: Cihaz ölçümü tutanağa promil değeri, saat, cihaz bilgisi ve ölçümü yapan görevliyle birlikte geçirilir. Sürücünün itiraz ettiği ve kan örneği alındığı durumlarda örnek alma saati ile cihaz ölçüm saati arasındaki fark, sonuçların değerlendirilmesinde önem taşıyabilir. Bu bilgiler tutanağın sürücüye verilen nüshasında kontrol edilmelidir. Uyuşturucu testleriyle ilgili benzer tartışmalar için uyuşturucu testi ve bilirkişi raporu yazısına bakılabilir.
Süre işliyor olabilir: Ceza dosyalarında itiraz, şikâyet ve kanun yolu süreleri kısadır. Somut dosyanızı değerlendirmek için 0 532 714 50 45 numarasından veya iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
1,00 Promil Üzeri: Alkollü Araç Kullanma Ne Zaman Suç Olur?
KTK 48/6’ya göre 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında idari yaptırımlara ek olarak TCK 179/3 uygulanır. Bu fıkra, alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişiye altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörür. 1,00 promilin altındaki değerlerde idari yaptırım uygulanır; emniyetli sürüş yeteneğinin başka bir nedenle ortadan kalktığı iddia edilen hâllerde TCK 179/3 ayrıca değerlendirilir.
| Konu | TCK 179/3 bakımından durum | Dayanak |
|---|---|---|
| Ceza aralığı | 6 ay – 2 yıl hapis | TCK 179/3 |
| Seri muhakeme | Kapsamda (TCK 179/2-3) | CMK 250/1-a-3 |
| Kamu davasının açılmasının ertelenmesi | Üst sınır 3 yılı aşmadığı için şartları varsa mümkün | CMK 171/2-3 |
| HAGB / erteleme | Sonuç ceza 2 yıl veya altındaysa şartlarıyla değerlendirilebilir | CMK 231/5, TCK 51/1 |
| Seçenek yaptırım | Kısa süreli hapiste ehliyetin geri alınması dâhil | TCK 50/1-e |
Seri muhakeme usulünde savcı, şüphelinin müdafii huzurunda kabulü hâlinde cezayı yarı oranında indirerek belirler (CMK 250/3-4). Usulün ayrıntıları için seri muhakeme usulü yazısına bakılabilir. Erteleme şartları için hapis cezasının ertelenmesi rehberi yol göstericidir.
Alkollü araç kullanırken kaza
Hususi otomobilde 0,50, diğer araçlarda 0,20 promilin üzerinde alkollü sürücü bir trafik kazasına sebep olursa, ayrıca TCK’nın ilgili hükümleri uygulanır (KTK 48/7). Yaralanmalı kazalarda trafik kazasında taksirle yaralama, ölümlü kazalarda taksirle öldürme hükümleri gündeme gelir.
Sürücü Belgesi Geri Alma ve İade Şartları
Sürücü belgesinin geçici geri alınması ve iptali işlemlerini KTK 6. maddesinde sayılan görevliler yapar (KTK 48/12). Geri alma süresi dolduğunda belgenin iadesi için tek başına sürenin geçmesi yetmez: kişi hakkında KTK kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır (KTK 48/13). İkinci ihlalde eğitim, üçüncü ve sonraki ihlallerde psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi şartları da tamamlanmalıdır.
Alkollü araç kullanma nedeniyle verilen trafik idari para cezası, derhal ödenmezse tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir. Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay için yüzde 5 faiz uygulanır ve bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez (KTK 115/1). Ödenmeyen cezalar 6183 sayılı Kanun’a göre takip edilir.
Alkollü Araç Kullanma Tespitinde Ne Yapılmalı? Adım Adım
- Tutanağı okuyun ve nüshasını alın. Promil değeri, ölçüm saati, cihaz bilgisi ve araç cinsinin (hususi otomobil mi, ticari araç mı) doğru yazıldığını kontrol edin. Sınır araç cinsine göre değiştiği için bu satır önemlidir.
- Kaza varsa örnek alma sürecini izleyin. Cihaz ölçümüne itiraz ettiğinizde kan veya idrar örneği alınacağı yer ve saat tutanağa geçirilmelidir.
- Ölçümü reddetmenin sonucunu bilin. Ölçüm yaptırmamak 150.000 TL ve beş yıl geri alma sonucunu doğurur; bu, ilk alkol ihlalinden daha ağırdır.
- İdari para cezasına itiraz süresini kaçırmayın. Kabahatler Kanunu m. 27’ye göre tebliğ veya tefhimden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza merciine dilekçeyle başvurulabilir; süre geçerse karar kesinleşir.
- 1,00 promil üzerindeyse ceza soruşturmasına hazırlanın. İfade sırasında müdafi yardımı istemek kanuni bir haktır (CMK 147, 149). Seri muhakeme teklifinin kabulü müdafii huzurunda yapılır (CMK 250/3).
- İade için ödemeleri tamamlayın. Geri alma süresi bittiğinde tüm trafik idari para cezaları ödenmiş olmalıdır.
Süre uyarısı: İdari para cezasına karşı 15 günlük başvuru süresi tebliğ veya tefhimle başlar ve süre geçince karar kesinleşir (Kabahatler Kanunu m. 27/1). Mücbir sebep varsa sebebin kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir (m. 27/2). Ceza davasında verilen hükme karşı istinaf süresi ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273/1).
Alkollü Araç Kullanma Hakkında Sık Sorulan Sorular
Alkollü araç kullanma cezası 2026’da ne kadar?
Hususi otomobilde 0,50 promili aşan ilk ihlalde 25.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay geri alınır (KTK 48/5). Son beş yıl içinde ikinci ihlalde 50.000 TL ve iki yıl, üçüncü ve sonraki ihlallerde 150.000 TL ve her seferinde beş yıl uygulanır. Bu tutarlar 7574 sayılı Kanunla belirlenmiştir.
Ticari araçta promil sınırı kaçtır?
Hususi otomobil dışındaki araçlarda promil alt sınırı 0,21’dir; yani 0,20 promilin üzeri yaptırım gerektirir (KTK 48/5). Yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçlarda son beş yıl içinde üç ihlal hâlinde sürücü belgesi iptal edilir. Aday sürücüler için de araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promil sınırı uygulanır.
Alkol ölçümünü reddedersem ne olur?
Kolluğun ölçüm talebini reddeden sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır (KTK 48/9). Trafik kazasına karışan sürücülerin cihaz ölçümüne itiraz etmesi hâlinde ise sağlık kuruluşunda kan, tükürük veya idrar örneği alınır (KTK 48/3).
Kaç promilde hapis cezası verilir?
1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında idari yaptırıma ek olarak TCK 179/3 uygulanır (KTK 48/6). Bu suçun cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir. Seri muhakeme, kamu davasının açılmasının ertelenmesi, HAGB ve erteleme gibi kurumlar şartlarına göre değerlendirilir.
Ehliyetim süre bitince otomatik iade edilir mi?
Hayır. Geri alma süresinin dolması tek başına yeterli değildir; KTK kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekir (KTK 48/13). İkinci ihlalde eğitim, üçüncü ve sonrasında psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri muayenesi şartları da tamamlanmalıdır (KTK 48/11).
Alkollü araç cezasına itiraz süresi ne kadar?
Tebliğ veya tefhimden itibaren en geç 15 gündür (Kabahatler Kanunu m. 27/1). Başvuru dilekçeyle bizzat, kanuni temsilci veya avukat aracılığıyla yapılır. Süre geçirilirse idari yaptırım kararı kesinleşir; mücbir sebep hâlinde sebebin kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir.
Beş yıllık süre nasıl hesaplanır?
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içindeki geri almalar sayılır (KTK 48/5). Örneğin Ekim 2026’daki bir ihlalde, Ekim 2021’den sonraki alkol nedeniyle geri almalar dikkate alınır. Bu süre içinde önceki geri alma yoksa ihlal birinci ihlal olarak değerlendirilir.
Mevzuat ve kaynaklar
Trafik suçları ve ceza yargılaması hakkında diğer konular için ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasına göz atabilirsiniz.
İlgili makaleler
- Trafik Güvenliğini Taksirle Tehlikeye Sokma (TCK 180): Cezası, Kapsamı ve Zamanaşımı
- Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu (TCK 179): Cezası, Alkol Sınırı ve Yargılama
- Trafik Kazasında Taksirle Yaralama (TCK 89): Kusur Raporu, Uzlaşma ve Ceza
- Taksirle Öldürme (TCK 85): Cezası, Bilinçli Taksir, Kusur Raporu ve Paraya Çevirme
Yazar hakkında
Ankara Barosuna kayıtlı avukat (Sicil No: 19638), Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2006 mezunu. Ceza uzlaştırmacısıdır; Adalet Bakanlığı arabulucu siciline ve TÜRKPATENT marka vekilliği siciline kayıtlıdır. Ankara Barosu CMK Merkezi, Bilişim Kurulu ve Fikri Mülkiyet ve Rekabet Kurulu üyesidir.
Bu yazı 10 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.
Somut durumunuz için hukuki değerlendirme
Her dosyanın suç tarihi, delilleri ve usul aşaması farklıdır. Süre kaçırmamak ve haklarınızı doğru kullanmak için dosyanızı bir avukatla birlikte değerlendirmeniz önemlidir.
Telefon: 0 532 714 50 45 · E-posta: bilgi@ahmetgokhanmutlu.av.tr · İletişim ve adres bilgileri
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Somut olayda suç tarihi, deliller ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
