DİĞER HUKUKİ YARDIMLAR

İhtarname düzenlenmesi, bir alacağı istemek, sözleşmeyi feshetmek veya karşı tarafı temerrüde düşürmek için çoğu zaman atılan ilk resmî adımdır. Aynı başlık altında sözleşme hazırlama ile dava ve kanun yolu dilekçelerinin yazımı da yer alır. Bu işlerin ortak noktası, içerikteki küçük bir eksikliğin veya kaçırılan bir sürenin sonradan telafisinin zor olmasıdır.

İhtarname düzenlenmesi: ihtarname, ihbarname ve protesto

İhtarname karşı taraftan bir şey yapmasını ya da yapmamasını ister; ihbarname ise bir durumu resmî olarak bildirir. Noterlik Kanunu’nun 106. maddesine göre ihtarname ve ihbarname; tarafların ad, soyad ve açık adreslerini, ihtar veya ihbar konusunu, isteyenin imzasını ve noterin tebliğ şerhini içerir.

Metin ilgili tarafından yazılıp notere getirilebilir veya notere yazdırılabilir. Uygulamada sorun çoğunlukla metnin kendisinden çıkar: talep belirsiz bırakılır, süre verilmez ya da karşı tarafın güncel adresi yerine eski adres yazılır. İhtarname düzenlenmesi aşamasında sözleşmenin ilgili maddesi, borcun miktarı ve verilen süre açıkça yazılmalıdır.

Protesto ise çoğunlukla kambiyo senetleriyle ilgilidir. Kabul etmeme ve ödememe protestosu, Noterlik Kanunu m.105 uyarınca Türk Ticaret Kanunu’ndaki hükümlere göre yapılır.

Örnek: ödenmeyen kira bedeli

Kiracı, teslimden sonra muaccel olan kira bedelini ödemezse kiraya veren yazılı olarak süre verip bu sürede ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az otuz gün, diğer kiralarda en az on gündür (TBK m.315). Süre, bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.

İhtarname düzenlenmesi burada ispat açısından da önem taşır; tebliğ tarihi noter şerhiyle belgelenir. Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak, ilamsız tahliye takibi hariç, dava şartıdır (6325 m.18/B). Arabuluculuk hakkında ayrıntı arabuluculuk yazısında ve alternatif uyuşmazlık çözümleri sayfasında yer alır.

Sözleşme hazırlama sürecinde nelere bakılır?

Sözleşme hazırlama, tarafların kim olduğunun ve kimin hangi edimi ne zaman yerine getireceğinin netleştirilmesiyle başlar. Ardından fesih koşulları, gecikmenin sonuçları, bildirim adresleri ve uyuşmazlık hâlinde başvurulacak yol yazılır. Sözleşmede açıkça yazılmış bir bildirim adresi, ileride ihtarname düzenlenmesi sırasında tebligatın hangi adrese yapılacağı tartışmasını azaltır.

Bazı sözleşmeler için şekil şartı vardır. Örneğin taşınmaz satış vaadi sözleşmesi noterde düzenleme şeklinde yapılır (Noterlik Kanunu m.60/3 ve m.89). Tacir olan taraflar arasında fesih ve temerrüt bildirimlerinin hangi yolla yapılacağı TTK m.18/3’te sayıldığından, sözleşmedeki bildirim maddesi bu hükümle uyumlu kurulmalıdır.

Sözleşme hazırlama aşamasında tahkim veya arabuluculuk şartı konulacaksa, taraf adına imza atan vekilin buna yetkili olup olmadığına da bakılır; HMK m.74, tahkim sözleşmesi yapmayı ve alternatif çözüm yollarına başvurmayı vekile açıkça verilmesi gereken yetkiler arasında sayar.

Dilekçe hazırlama ve kanun yolu süreleri

Dilekçe hazırlama işinde ilk kontrol edilen şey süredir; içerik ancak süre içinde verilen dilekçede anlam taşır. 7499 sayılı Kanunla ceza muhakemesindeki itiraz, istinaf ve temyiz süreleri iki hafta olarak yeniden belirlendi; istinaf ve temyizde süre artık hükmün açıklanmasından değil, gerekçeli hükmün tebliğinden başlar.

HMK m.345, istinaf süresine ilişkin özel kanun hükümlerini saklı tutar; bu nedenle her dosyada uygulanacak özel düzenleme ayrıca kontrol edilir. Ceza davalarında istinaf incelemesinin işleyişi ceza muhakemesinde istinaf yazısında, dairelerin yargı çevresi ise bölge adliye mahkemeleri yazısında anlatılır.

Ceza dosyalarında müdafilik ve katılan vekilliği ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku sayfasında ayrıca ele alınır.