Kira stopajı hesaplama, işyeri kiralarında sözleşmeye yazılacak brüt bedeli ve kiraya verenin eline geçecek net tutarı doğru belirlemek için gereklidir. Aşağıdaki araç Gelir Vergisi Kanunu 94/5-a uyarınca yüzde 20 stopajı, şirketten kiralamada yüzde 20 KDV’yi ve yıllık toplamları birlikte hesaplar. Brütten nete, netten brüte ve KDV dahil tutardan geriye doğru hesaplama yapabilirsiniz.
Kira stopajı nedir?
Kira stopajı, kiracının kiraya verene ödediği kira bedeli üzerinden gelir vergisini keserek vergi dairesine yatırmasıdır. Gelir Vergisi Kanunu 94. maddesinin 5/a bendi, tevkifat sorumlusu olan kiracılara gerçek kişilerden kiraladıkları taşınmazlar için yüzde 20 oranında kesinti yapma yükümlülüğü getirir. Kesilen tutar kiraya verenin yıllık gelir vergisinden mahsup edilir. Kira stopajı hesaplama bu nedenle hem kiracının muhasebe kaydı hem de kiraya verenin beyanı açısından önemlidir.
Kimler stopaj keser?
Stopaj kesme yükümlülüğü kiracının niteliğine bağlıdır. Ticari, zirai veya mesleki kazancı bilanço ya da işletme hesabı esasına göre tespit edilen kişiler, şirketler, dernek ve vakıf iktisadi işletmeleri, kamu idareleri ve avukat, mali müşavir, doktor gibi serbest meslek erbabı tevkifat sorumlusudur. Bu kişiler gerçek kişiden işyeri kiraladığında brüt kira üzerinden yüzde 20 stopaj keser ve muhtasar beyanname ile öder.
Kiracı herhangi bir işletmesi bulunmayan gerçek kişiyse stopaj yapılmaz. Bu durumda kiraya veren kira gelirini mart ayında yıllık beyanname ile kendisi bildirir. Konut kiralarında kiracı çoğunlukla gerçek kişi olduğundan stopaj söz konusu olmaz; ancak bir şirket çalışanına lojman olarak konut kiralarsa stopaj kesmekle yükümlüdür.
Brüt kira ve net kira farkı
Brüt kira, stopaj kesilmeden önceki sözleşme bedelidir. Net kira ise stopaj kesildikten sonra kiraya verenin hesabına geçen tutardır. Yüzde 20 stopajda formül şöyledir:
| Hesaplama | Formül | Örnek |
|---|---|---|
| Brütten nete | Net = Brüt × 0,80 | 10.000 TL brüt, 8.000 TL net |
| Netten brüte | Brüt = Net / 0,80 | 8.000 TL net, 10.000 TL brüt |
| Stopaj tutarı | Stopaj = Brüt × 0,20 | 10.000 TL brütte 2.000 TL |
Taraflar çoğu zaman kiraya verenin eline geçecek net tutar üzerinden anlaşır. Bu durumda sözleşmeye yazılacak brüt bedel netin 0,80’e bölünmesiyle bulunur. Örneğin kiraya verenin aylık 15.000 TL almak istediği bir işyerinde brüt kira 18.750 TL, aylık stopaj 3.750 TL olur.
Şirketten kiralamada KDV
Kiraya veren bir şirket veya KDV mükellefi işletmeyse kira geliri ticari kazanç sayılır. Bu durumda gelir vergisi stopajı yapılmaz, kiraya veren fatura düzenler ve yüzde 20 KDV hesaplar. Gerçek kişilerin ticari faaliyet dışında elde ettiği işyeri kira geliri ise KDV’ye tabi tutulmaz. Araçtaki “KDV dahil toplam” seçeneği, fatura toplamından KDV hariç kira bedelini bulmak için kullanılır.
Konut ve işyeri kiralarında beyan
İşyeri kira geliri elde eden gerçek kişi, stopaja tabi tutulmuş olsa bile gelirin toplamı kanunda belirlenen beyan sınırını aşarsa yıllık beyanname verir ve kesilen stopajı hesaplanan vergiden düşer. Konut kira gelirinde her yıl yeniden belirlenen bir istisna tutarı uygulanır; bu tutarın altındaki konut kira geliri için beyanname verilmez. İstisna tutarı ve beyan sınırları her yıl değiştiğinden beyan döneminde güncel tutarların kontrol edilmesi gerekir.
Kira sözleşmesinde dikkat edilecekler
Kira sözleşmesinde bedelin brüt mü net mi olduğu açıkça yazılmalıdır. Sözleşmede yalnızca bir rakam yazılı olup niteliği belirtilmemişse taraflar arasında stopajın kimin üzerinde kalacağı konusunda uyuşmazlık çıkabilir. Kira artışlarında da artış oranının brüt bedele uygulanması gerekir. Kira bedelinin tespiti, tahliye ve kira alacağının tahsili gibi konularda hukuki destek almak, ileride çıkabilecek uyuşmazlıkları önlemeye yardımcı olur.
Sık sorulan sorular
Kira stopajı oranı yüzde kaçtır?
İşyeri kiralarında gelir vergisi stopajı oranı yüzde 20’dir (GVK 94/5-a). Stopaj brüt kira bedeli üzerinden hesaplanır.
Netten brüte kira nasıl hesaplanır?
Net kira 0,80’e bölünür. Örneğin kiraya verenin eline 8.000 TL geçmesi için brüt kira 10.000 TL olmalıdır; aradaki 2.000 TL stopaj olarak vergi dairesine ödenir.
Konut kirasında stopaj kesilir mi?
Kiracı işletmesi olmayan bir gerçek kişiyse stopaj kesilmez. Kiracı şirket veya işletmeyse konut kirasında da yüzde 20 stopaj uygulanır.
Şirketten kiralanan işyerinde stopaj var mı?
Kiraya veren şirketse gelir vergisi stopajı yapılmaz. Şirket fatura düzenler ve kira bedeli üzerine yüzde 20 KDV ekler.
Stopajı kim öder?
Stopajı kiracı keser ve muhtasar beyanname ile vergi dairesine öder. Vergi yükü kiraya verene aittir; kesilen tutar kiraya verenin yıllık gelir vergisinden mahsup edilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.
