Faiz Hesaplama

Faiz hesaplama, para alacaklarında borçlunun temerrüdünden itibaren işleyen yasal veya ticari faizi bulmak için kullanılır. Aşağıdaki araç 3095 sayılı Kanun’a göre yasal faizi ve TCMB avans oranına bağlı ticari temerrüt faizini oranların değiştiği her tarihte dönemlere bölerek hesaplar. Birden fazla alacak kalemi ve kısmi ödemeler eklenebilir; ödemeler TBK 100 uyarınca önce işlemiş faize, sonra anaparaya mahsup edilir.

Yasal faiz nedir?

Yasal faiz, sözleşmede faiz oranı kararlaştırılmamış alacaklarda uygulanan orandır. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 1. maddesi 7589 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenmiştir. Yeni düzenlemeye göre yasal faiz oranı, önceki yılın 31 Aralık tarihindeki TCMB reeskont oranının yüzde 80’idir. 30 Haziran tarihindeki reeskont oranı 31 Aralık oranından en az 5 puan farklıysa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde 80’i uygulanır.

Ticari temerrüt faizi

Ticari işlerde temerrüt faizi, sözleşmede daha yüksek bir oran kararlaştırılmamışsa TCMB’nin kısa vadeli avans işlemlerine uyguladığı orandır (3095 m.2/2). Kanuna göre her yıl için önceki yılın 31 Aralık günündeki avans oranı uygulanır; 30 Haziran’daki oran bundan en az 5 puan farklıysa yılın ikinci yarısında o oran esas alınır. Bu esasa göre 2026 yılında uygulanan oran yüzde 39,75’tir. Araç, isteyenler için TCMB’nin 2005’ten bu yana her oran değişikliğini ayrı dönem olarak hesaplayan ikinci bir yöntem de sunar.

Faiz nasıl hesaplanır?

Faiz basit faiz yöntemiyle hesaplanır: anapara × yıllık oran × gün sayısı / 365. Oranın değiştiği her tarihte dönem bölünür ve her dönem kendi oranıyla hesaplanıp toplanır. Örneğin 01.01.2025 tarihinde muaccel olan 100.000 TL alacağa 01.01.2026’ya kadar yüzde 24 yasal faiz uygulanırsa işleyen faiz 24.000 TL olur.

Kısmi ödemeler nasıl mahsup edilir?

Borçlu yaptığı kısmi ödemeyle önce işlemiş faizi ve masrafları, sonra anaparayı öder (TBK 100). Bu nedenle ödeme tarihine kadar işlemiş faiz kapanmadan anapara azalmaz. Araç her ödemenin ne kadarının faize, ne kadarının anaparaya sayıldığını tabloda gösterir.

Faiz oranına ilişkin sınırlar

Tacir olmayanlar arasında sözleşmeyle kararlaştırılan faiz oranı kanuni sınırlara tabidir. Sözleşme faizi yasal faiz oranının yüzde elli fazlasını (TBK 88/2), temerrüt faizi ise yüzde yüz fazlasını aşamaz (TBK 120/2). İşlemiş faize yeniden faiz yürütülemez (TBK 388/3). Tacirler arasındaki ticari işlerde bu sınırlar uygulanmaz.

Faiz ne zaman başlar?

Faiz, borçlunun temerrüde düştüğü tarihten itibaren işler. Belirli vadeli borçlarda vadenin dolmasıyla, vadesiz borçlarda ise ihtar ile temerrüt gerçekleşir. Haksız fiilden doğan tazminatlarda faiz olay tarihinden, kıdem tazminatında fesih tarihinden başlar. İcra takibinde talep edilen faiz türü ve oranı takip talebinde açıkça belirtilmelidir. Takip masrafları için icra masrafı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Güncel yasal faiz oranı nedir?

7589 sayılı Kanun ile 31.07.2026 tarihinden itibaren yasal faiz oranı yıllık yüzde 31’dir. Bu tarihten önce 01.06.2024’ten itibaren yüzde 24 uygulanıyordu.

Ticari faiz oranı nedir?

Ticari işlerde temerrüt faizi TCMB’nin avans işlemlerine uyguladığı orandır. 20.12.2025 tarihinden itibaren bu oran yüzde 39,75’tir.

Kısmi ödeme faizden mi anaparadan mı düşülür?

Kısmi ödeme önce işlemiş faize ve masraflara, kalan kısmı anaparaya sayılır (TBK 100).

Faiz nasıl hesaplanır?

Anapara, yıllık faiz oranı ve gün sayısı çarpılıp 365’e bölünür. Oran değiştiğinde her dönem ayrı hesaplanır.

Faize faiz işletilebilir mi?

Tacir olmayanlar arasında işlemiş faize yeniden faiz yürütülemez (TBK 388/3). Bileşik faiz yalnızca ticari cari hesap gibi istisnai hâllerde mümkündür.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut durum için hukuki danışmanlık alınmalıdır.